„Światło w ciemności”, czyli o Wielkim Poście na Jasnej Górze

O tym, że Wielki Post może stać się w ludzkim życiu, które zgubiło kierunek, wyjątkową przestrzenią odnalezienia „światła w ciemności” przekonuje rzecznik Jasnej Góry. O. Michał Bortnik zwraca uwagę, że żyjąc w grzechu, jesteśmy zagubieni i zdezorientowani, jakby „to Bóg się nam zgubił”. – Wielki Post jest okazją, by się zorientować w naszej sytuacji – uświadomić sobie, że Bóg zawsze jest obecny, podczas gdy to my się gubimy. On jest w każdych okolicznościach z nami, jest po naszej stronie – mówi zakonnik i zachęca, by w czasie Wielkiego Postu pozwolić Jezusowi otworzyć nasze oczy poprzez żal za grzechy i post, pamiętając, że ten ostatni nie jest celem samym w sobie, celem postu jest zjednoczenie z Jezusem. Dziś Środa Popielcowa rozpoczyna w Kościele okres Wielkiego Postu.

Na Jasnej Górze obrzęd posypywania głów popiołem odbywa się podczas każdej Mszy św. Odprawiona zostanie także pierwsza w tym Wielkim Poście droga krzyżowa – o godz. 17.45 w Kaplicy Matki Bożej.

O. Bortnik wskazując na obrzęd posypania głów popiołem w czasie Liturgii Środy Popielcowej jako zewnętrzny znak pokuty, podkreśla, że to wymowne potwierdzenie naszego „umierania dla siebie, zapierania się siebie, umniejszania siebie, aby to Chrystus mógł wzrastać w naszym życiu”. Jak przypomina zakonnik to naśladowanie Jezusa, który poświęcił swoją chwałę dla naszego dobra. Przywołując wielkich pokutników Starego Testamentu, którzy jak nikt inny poznali „smak popiołu”: Hioba, Daniela, Judytę czy Esterę, grzeszników Niniwy, podkreśla, że post nie jest celem samym w sobie, ale jest nim zjednoczenie z Chrystusem. – Ta dyscyplina i wyrzeczenie służą pokucie, aby wszystko w nas było oddane i poświęcone Panu. Niech wszystko, co jest przeciwne Panu, zostanie zmyte, spadnie na ziemię i umrze (J 12,24), abyśmy mogli przynieść obfity owoc – zachęca zakonnik i przypomina, że Bóg obiecał, że w naszym żalu za grzechy i poście „światło wzejdzie jak zorza” (Iz 58,8) i „światło wzejdzie” dla nas „w ciemności” (Iz 58,10).

Wśród wielkopostnych praktyk, które proponuje Kościół najbardziej znanymi są droga krzyżowa i gorzkie żale. Na Jasnej Górze w piątki Wielkiego Postu nabożeństwo drogi krzyżowej będzie odprawiane o godz. 17.45 w Kaplicy Matki Bożej i o godz. 20.00 w Kaplicy św. Józefa. Gorzkie żale z kazaniem pasyjnym – w każdą niedzielę o godz. 16.15 w Bazylice. Dodatkowa Msza św. w piątki Wielkiego Postu tradycyjnie będzie celebrowana o godz. 9.00. przy ołtarzu Krzyża w nawie bocznej Kaplicy Matki Bożej. Rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego pochodzi z XV w. To jeden z najcenniejszych zabytków Jasnej Góry. Krucyfiks od wieków uznawany jest za słynący łaskami.

O. Melchior Królik przypomina o zatwierdzonym cudzie, który był jednocześnie cudem zgłoszonym do beatyfikacji kapucyna, założyciela licznych zgromadzeń żeńskich bezhabitowych, o. Honorata Koźmińskiego. Ten cud wymodlony został właśnie na stopniu przy ołtarzu Jezusa Ukrzyżowanego. Jedna z sióstr ze zgromadzenia założonego przez Honorata poważnie zachorowała, rozpoznano nowotwór. S. Dominikę Józefę przywieziono do Częstochowy. W 7. dniu nowenny do o. Honorata, 2 lipca 1926 r. zakonnica poprosiła jedną z pielęgniarek, by zaprowadziła ją do Kaplicy Matki Bożej, gdzie chora usiadła na stopniach przy krzyżu. Podczas sprawowanej Eucharystii, w momencie przeistoczenia, spostrzegła, że nie może siedzieć tyłem do ołtarza – poderwała się i uklękła. Po Mszy wstała i przeszła wokół ołtarza Matki Bożej. Zaświadczenia lekarskie pokazywały, że wcześniej w jamie brzusznej s. Dominiki narządy były zniszczone przez nowotwór. Dzięki tym potwierdzeniom zatwierdzono cud uzdrowienia.

„Polacy bardzo kochają nabożeństwo drogi krzyżowej” można powiedzieć i dziś za paulinem o. Euzebiuszem Rejmanem, inicjatorem powstania monumentalnej Golgoty okalającej fortyfikację Jasnej Góry. Jasnogórskie Via Crucis, jak ta na wałach czy autorstwa Jerzego Dudy Gracza, oprócz wymiaru duchowego, są też wyjątkowymi dziełami polskiej sztuki religijnej. Wraz z rozpoczęciem Wielkiego Postu jasnogórscy przewodnicy zapraszają pielgrzymów do poznania jasnogórskich Via Crucis. Na szlaku znajduje się oprócz okazałej Golgoty na wałach, jej miniatura w Kaplicy św. Jana Pawła II. Najstarsza Via Crucis znajduje się w Kaplicy Matki Bożej i pochodzi z XVIII w.

W pierwszy piątek Wielkiego Postu, 20 lutego, po raz 10. przeżywać będziemy Dzień Modlitwy i Solidarności z Osobami Skrzywdzonymi. W czwartek, 19 lutego, Apel Jasnogórski, który poprowadzi ks. Łukasz Niepsuj zainauguruje modlitwę za wszystkich skrzywdzonych.

Kościół akcentuje w czasie przygotowania do Świąt Paschalnych ważne filary życia duchowego jak post, modlitwa, jałmużna. Jak wyjaśnia kustosz Jasnej Góry o. Waldemar Pastusiak, modlitwa, uczynki miłosierdzia i post to najbardziej podstawowa przestrzeń, w której Jezus chce działać w naszym życiu. Zachęca do większej troski o drugiego człowieka, nie tylko w wymiarze materialnym, ale też duchowym, może szczególnie troski o tego człowieka, który na co dzień jest dla nas nieraz „trudnym bliźnim”. – Nech Wielki Post będzie też czasem naszego powrotu do człowieczeństwa – mówi zakonnik. W dziełach miłosierdzia zdaniem paulina potrzeba uważności, by właśnie dostrzegać tych, którzy niejako skryli się w cieniu ubóstwa, niedostatku, bo często ci, „którzy pomocy najbardziej potrzebują, są niewidoczni”.

– Staramy się te środki ofiarowane przez pielgrzymów mądrze rozdysponować wśród osób, które potrzebują pomocy, czując się odpowiedzialni za każdy grosz, który dają pielgrzymi. Wspieramy potrzebujących czy to w Libanie, w Syrii, w Ukrainie, w Ziemi Świętej czy Sri Lance i Nigerii – informuje kustosz.

Na Jasnej Górze tę pomoc można nieść przez Jasnogórski Punkt Charytatywny, którym opiekuje się paulin o. Zygmunt Bola. Będzie też wielkopostna skarbona. Wielkopostna jałmużna trafi na pomoc misjom paulińskim w Afryce i paulińskim parafom w Ukrainie.