Światowe Apostolskie Kongresy Miłosierdzia

Od 2008 r. na różnych kontynentach odbywają się Światowe Apostolskie Kongresy Miłosierdzia. Ich inicjatorem był ówczesny arcybiskup Wiednia kard. Christoph Schönborn. Te organizowane co trzy lata spotkania duchownych i świeckich, także niekatolików, mają na celu propagowanie orędzia miłosierdzia Bożego.

Dotychczas odbyło się pięć edycji kongresu: w Rzymie (2-6 kwietnia 2008 roku, z udziałem Benedykta XVI), Krakowie (1-5 października 2011), Bogocie (15-19 sierpnia 2014), Manili (16-20 stycznia 2017), Apii (21-26 maja 2023 – przeniesiony z 2020 roku z powodu pandemii). Szósty zaplanowano na 7-12 czerwca br. w Wilnie.

Organizowane są również kongresy regionalne i krajowe, poświęconych tej samej tematyce. W kongresie europejskim w Rzymie w 2016 roku uczestniczył papież Franciszek.

Idea kongresów

„Pragniemy przypomnieć światu, czym jest miłosierdzie Boże we współczesnych czasach, pragniemy, aby na nowo stało się ono centrum i źródłem orędzia chrześcijańskiego. Dla wielu ludzi bowiem Kościół nie jest symbolem miłosierdzia, była więc potrzebna «radykalna zachęta» do odkrycia na nowo sedna Ewangelii, jakim jest orędzie o Bożym miłosierdziu. Jest ono kluczowym słowem Ewangelii, mówi o tym choćby Kazanie na Górze” – wyjaśnił kard. Schönborn w rozmowie z KAI w 2008 roku.

Idea zorganizowania kongresu pojawiła się po raz pierwszy w czasie Misji Wielkich Miast, zorganizowanej w Wiedniu w lipcu 2003 roku. Powrócono do niej dwa lata później podczas europejskich rekolekcji księży i pracowników duszpasterskich w krakowskich Łagiewnikach, które przebiegały pod hasłem: „Miłosierdzie jedyną nadzieją dla świata”. Na zakończenie uczestnicy zgodnie zaakceptowali ideę zorganizowania międzynarodowego kongresu miłosierdzia Bożego. W lutym 2006 roku gotowy projekt przedstawiono Benedyktowi XVI, który pobłogosławił go i wyraził nadzieję, że inicjatywa ta przyniesie pozytywne owoce całemu Kościołowi.

Arcybiskup Wiednia przywołał postać św. Jana Pawła II, który przy wielu okazjach mówił, że orędzie o Bożym Miłosierdziu przekazane przez Chrystusa s. Faustynie, uważa za „szczególne zadanie”, które Bóg mu powierzył w obecnej sytuacji człowieka, Kościoła i świata. „Bardzo ważną spuścizną, jaką pozostawił nam ten wielki papież, jest wezwanie, abyśmy byli świadkami Bożego miłosierdzia. Sam przecież od wczesnej młodości, można powiedzieć na co dzień, obcował z wizjami wielkiej mistyczki i zakonnicy, s. Faustyny Kowalskiej, którą już jako papież beatyfikował, a następnie kanonizował. Tę prostą zakonnicę obdarzył określeniem «apostołki Bożego miłosierdzia»” – przypomniał austriacki hierarcha, przytaczając również słowa Jana Pawła II, wypowiedziane podczas poświęcenia Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach w 2002 roku: „Nie ma dla człowieka innego źródła nadziei poza miłosierdziem Bożym”.

Zauważył, że „Boże miłosierdzie jest nam coraz pilniej potrzebne”. „Czyż nie napotykamy na każdym kroku skutków egoizmu, kamiennych serc ludzkich, najróżniejszych przejawów okrucieństwa? Cóż lepiej może uleczyć rany tych grzechów, jeśli nie orędzie o miłosierdziu Bożym? Jest ono jednocześnie wielkim darem zmartwychwstałego Chrystusa dla zranionej i umęczonej nieprawością ludzkości” – przekonywał metropolita wileński.

Trzy lata później w Krakowie tłumaczył, że „głównym celem Światowego Kongresu Bożego Miłosierdzia jest to, aby Kościół znalazł większą motywację i świadomość Miłosierdzia, niósł inspirację dla duszpasterskich programów parafii i diecezji, był manifestacją i głosił odwieczne Miłosierdzie dla świata”. „Miłosierdzie Boże ma moc zmieniania świata. Jest to rewolucja miłości, która ogranicza zło i sieje ziarna dobra. Miłosierdzie stanie się światłem, które poprowadzi ludzkość w trzecim tysiącleciu” – oświadczył hierarcha.

Kongres w Rzymie (2008)

Kongres w Rzymie rozpoczął się w trzecią rocznicę śmierci Jana Pawła II, który napisał encyklikę o Bożym miłosierdziu „Dives in misericordia”, ustanowił Niedzielę Miłosierdzia Bożego i kanonizował jego apostołkę, s. Faustynę Kowalską. Odbywał się z udziałem 7 tysięcy czcicieli miłosierdzia Bożego z całego świata. Zainaugurowała go i zamknęła Msza św. pod przewodnictwem Benedykta XVI. Kongres miał na celu m.in. pogłębianie teologicznego pojmowania miłosierdzia Bożego, wymianę doświadczeń w sprawach ewangelizacji i miłosierdzia, inspirowanie nowych programów duszpasterskich problematyką miłosierdzia i głoszenie światu nadziei. Każdy dzień spotkania przebiegał pod innym hasłem. Poruszono takie tematy, jak: miłosierdzie w misterium Kościoła, wspólnota Kościoła stymulowana przez miłosierdzie, miłosierdzie dla misji Kościoła. Obok posiedzeń plenarnych odbywały się rozmowy „okrągłego stołu” oraz warsztaty tematyczne. Ulicami miasta przeszła procesja ze światłami.

Kongres w Krakowie (2011)

Wydarzenie odbywające się w sanktuarium w Łagiewnikach zgromadziło 2 tysiące uczestników z niemal 70 krajów świata, którzy przez pięć dni brali udział w uroczystych Mszach świętych i dzielili się świadectwami miłosierdzia z mieszkańcami Krakowa. Kulminacyjnymi wydarzeniami kongresu były: modlitwa ekumeniczna w Wadowicach – rodzinnym mieście Jana Pawła II oraz udział czcicieli miłosierdzia Bożego w marszu milczenia w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Ponowiono akt zawierzenia świata miłosierdziu Bożemu (dokonany przez Jana Pawła II w 2002 roku), przekazano Ogień Miłosierdzia (zapalony przez papieża w Watykanie w 2003 roku i od tego czasu nieustannie płonący w Kaplicy Wieczystej Adoracji w Łagiewnikach) przedstawicielom pięciu kontynentów i rozesłano Apostołów Bożego Miłosierdzia na cały świat. Uczestnicy kongresu wysłali do Benedykta XVI list z prośbą o uznanie św. Faustyny Doktorem Kościoła. Kard. Stanisław Dziwisz zapowiedział, że powstanie Międzynarodowa Akademia Miłosierdzia Bożego, której celem będzie zgłębianie doktryny i nabożeństwa do Miłosierdzia Bożego. Została ona utworzona w 2012 roku i działa przy sanktuarium w Łagiewnikach.

Kongres w Bogocie (2014)

Kongres w stolicy Kolumbii przebiegał pod hasłem: „Miłosierdzie Boże naszą misją”. Uczestniczyło w nim ponad 1500 osób z różnych krajów świata. Specjalnym wysłannikiem papieża na to wydarzenie był emerytowany arcybiskup Santiago de Chile kard. Francisco Javier Errázuriz Ossa. Na jego ręce list do uczestników zgromadzenia wystosował papież Franciszek. Zwrócił uwagę, że prawdę o miłosierdziu Bożym należy głosić „wszystkim ludziom, którzy często żyją w mroku egoizmu i cieniu śmierci”, gdyż brakuje im prawdziwego światła duszy, jakim jest nadzieja. W mieście Zipaquira, w katedrze zbudowanej 180 metrów pod ziemią, w dawnej kopalni soli, odbyła się Droga Krzyżowa. Kongresowi towarzyszyła wirtualna wystawa „Miłosierdzie – sztuka bez granic”. Udział w niej mógł wziąć każdy, kto swoim dziełem sztuki wyraził miłosierdzie Boże. Prace były dostępne na stronie internetowej archidiecezji Bogota. Tematyka kongresów ogniskuje się wokół największych problemów, jakie przeżywa dany kraj-gospodarz. Episkopat kolumbijski postanowił, że kongres w Bogocie stanie się „platformą służącą uzdrawianiu ran zbrojnego konfliktu” między rządem a partyzantami oraz będzie szukał odpowiedzi na problemy ubóstwa wielu mieszkańców tego kraju.

Kongres w Manili (2017)

W kongresie w stolicy Filipin pod hasłem: „Komunia w miłosierdziu, misja dla miłosierdzia” wzięło udział około 5 tysięcy uczestników z 40 krajów. „Wszyscy korzystamy codziennie z miłosierdzia Boga wszechmogącego, gorliwie zabiegając o postępy na naszej duchowej drodze” – podkreślił papież Franciszek w liście do kard. Philippe’a Barbarina, metropolity Lyonu, który w jego imieniu przewodniczył kongresowi. Zlecił mu, by zachęcił wszystkich uczestników do zachowywania przykazania miłości bliźniego, odnowy życia duchowego w rodzinach, parafiach i wspólnotach zakonnych oraz szerzenia wszędzie znajomości Bożego miłosierdzia. Kardynałowie, biskupi, księża i świeccy biorący udział w kongresie pielgrzymowali do różnych sanktuariów w Manili i innych miastach Filipin. Te „pielgrzymki miłosierdzia” obejmowały wizyty w sierocińcach i domach ludności tubylczej oraz spotkania z dziećmi ulicy, osobami w podeszłym wieku czy uzależnionymi od narkotyków. Podczas kongresu odsłonięto 30-metrową statuę Jezusa Miłosiernego w Marilao koło Manili. Kongres zakończył się rozesłaniem misyjnym jego uczestników.

Kongres w Apii (2023)

„Boże Miłosierdzie: ocean miłości, który otula cały świat” – taki był temat kongresu w stolicy Samoa Zachodniego. Uczestniczyło w nim około 600 osób z całego świata, a zwłaszcza z Oceanii i Azji. Tym razem akcent położono na ewangelizację, podstawowe zadanie Kościoła, który powinien zawsze stawiać miłosierdzie w centrum swojego nauczania. Delegaci zastanawiali się również nad tematem duchowości miłosierdzia w orędziu św. Faustyny oraz nad znaczeniem docierania do młodych ludzi, zarówno jako odbiorców miłosierdzia, jak i nosicieli miłosierdzia w trzecim tysiącleciu. Poruszono także problemy globalne, takie jak: zmiany klimatyczne, troska o nasz wspólny dom oraz tematy poruszone przez papieża Franciszka w encyklice „Laudato si’”. Przyjrzenie się inkulturacji Ewangelii na wyspach Samoa ukazało jak, nawet w bardzo zróżnicowanych kulturach, może przejawiać się jedność Kościoła powszechnego.

Kongres w Wilnie (2026)

W kongresie w stolicy Litwy weźmie udział około 5 tys. uczestników z całego świata. Temat spotkania – „Budujemy Miasto Miłosierdzia” – zachęca do refleksji nad misją wiernych w tworzeniu wspólnot żyjących duchem Ewangelii, w których zanika obojętność i indywidualizm, a wzrasta wrażliwość na drugiego człowieka poprzez konkretne czyny miłości, słowo i modlitwę. „Bóg jest architektem Miasta Miłosierdzia, a my – Jego współpracownikami” – tłumaczy arcybiskup Wilna Gintaras Grušas. W programie przewidziano celebrację Eucharystii, wspólną modlitwę, konferencje i świadectwa, sesje tematyczne w mieście, wystawy, projekcje filmowe oraz program kulturalny. Kongres rozpocznie się uroczystością Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa: po Mszy św. ulicami Wilna przejdzie procesja eucharystyczna. Zakończy się on w uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa modlitwą o pokój i braterstwo między narodami i państwami. Arcybiskup wileński zwraca uwagę, że kongres odbędzie się w mieście, które zajmuje szczególne miejsce w historii Bożego miłosierdzia: tutaj mieszkała św. Faustyna Kowalska oraz jej spowiednik – bł. Michał Sopoćko, tutaj namalowany został pierwszy obraz Jezusa Miłosiernego, również w Wilnie została podyktowana modlitwa Koronki do Bożego Miłosierdzia. Główne wydarzenia kongresu odbędą się na Górze Zbawiciela przy Kościele Serca Jezusowego. W tym miejscu przez ponad trzy stulecia głoszone było orędzie miłosierdzia: działały tu zgromadzenia: misjonarzy, wizytek oraz szarytek, które podejmowały liczne czyny miłości bliźniego na rzecz mieszkańców miasta; w 1934 roku namalowano tu pierwszy obraz Bożego Miłosierdzia. W okresie sowieckim klasztor wizytek i Kościół Serca Jezusowego zostały przekształcone w więzienie. Wśród prelegentów kongresu będą: kard. Grzegorz Ryś z Krakowa i prawosławny patriarcha Konstantynopola Bartłomiej.