Święto Jordanu z Łemkami w Olchowcu

W Olchowcu na Podkarpaciu 6 stycznia Łemkowie uroczyście obchodzili Święto Objawienia Pańskiego, zwane też Świętem Jordanu.  W Kościele greckokatolickim nosi ono również nazwę Święta Chrztu Pańskiego. Tego dnia wierni na pamiątkę chrztu Jezusa w rzece Jordan uczestniczą w obrzędzie święcenia wody.

W dniu Objawienia Pańskiego rano odprawiana jest liturgia św. Jana Chryzostoma (poprzedzona jutrznią), a po niej następuje poświęcenie wody, w którym biorą udział wierni. Zgodnie z tradycją obrządku wschodniego w czasie tego święta powinna być poświęcona woda żywa, płynąca w naturalnym środowisku. Gdy rzeka jest zamarznięta, wyrąbują w lodzie przerębel w kształcie krzyża. Obok stawiają krzyż. W przeszłości ozdabiano ołtarz gałązkami jedliny, które potem zabierano do domów jako cenne lekarstwo i ochronę przed złymi duchami.

Galeria zdjęć (30 zdjęć)

Po skończonym nabożeństwie w cerkwi wierni w barwnej procesji prowadzonej przez księdza udają się nad rzeki i strumienie. Tego dnia woda ma mieć właściwości cudowne, a samo święto stanowi początek czasu, w którym duchowni odwiedzają domy parafian. Na czele procesji mężczyźni niosą chorągwie cerkiewne i krzyż z wizerunkiem Ukrzyżowanego. Kapłan po odmówieniu modlitwy do Ducha Świętego trzykrotnie zanurza w wodzie wielki, złocony krzyż i trzy płonące świece — symbol Trójcy Świętej. Ceremonii tej towarzyszy hymn liturgiczny zaczynający się od słów: W Jordanie, chrzczącemu się Tobie, Panie, ukazała się cześć Przenajświętszej Trójcy. Zanurzenie krzyża symbolizuje wierność i oczyszczenie, a świecy – Trójcę Przenajświętszą, która po raz pierwszy objawiła się w czasie chrztu Chrystusa. Niekiedy podczas święcenia wody wierni wypuszczają gołębie — znak Ducha Świętego. Obrzęd kończy się pokropieniem wodą poświęconą w rzece. Kapłan odchodzi. Odprowadza go bractwo cerkiewne z chorągwiami i świecami oraz grupa wiernych. Uczestniczący w święcie Jordanu nabierają wody do butelek i różnych pojemników, którą następnie zanoszą do domu. W ciągu roku poświęcona w ten sposób woda jest używana do praktyk religijnych. W przeszłości służyła jako lek i środek mający oddalić czary i uroki.

Parafialna cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja w Olchowcu w Beskidzie Niskim wzniesiona została w 1934 roku na miejscu poprzedniej świątyni z XVIII wieku. Obiekt, wpisany na listę zabytków w 1993 roku, stanowi część podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej.

Fotografie autorstwa Piotra Tumidajskiego.