Synod Biskupów: słuchanie wołania ubogich i Ziemi jest aktem wiary

Słuchanie ubogich i Ziemi nie jest „opcją duszpasterską”, lecz stanowi „akt wiary konstytutywny dla misji Kościoła, zakorzeniony w podwójnym przykazaniu miłości i przykładzie Dobrego Samarytanina”. Mówi o tym raport końcowy grupy studyjnej nr 2, opublikowany we wtorek przez Sekretariat Generalny Synodu Biskupów. Jest to jedno z gremiów, którym powierzono analizę niektórych kwestii, jakie pojawiły się podczas zgromadzenia Synodu Biskupów nt. synodalności.

Termin „słuchanie” opisuje proces „obejmujący: spotkanie, zrozumienie problemu, działanie, ocenę i duchowe wsparcie, a który dotyczy każdego chrześcijanina, nawet tego, który czuje się ubogim”, wyjaśniają autorzy dokumentu i zadają pytanie, „jak Kościół może lepiej wsłuchać się w te dwa powiązane ze sobą wołanie, mając świadomość, że odpowiedź na wołanie ubogich oznacza także odpowiedź na wołanie ziemi i odwrotnie”.

Raport wskazuje bogactwo narzędzi, którymi dysponuje Kościół (parafie, wspólnoty podstawowe, ruchy kościelne, Caritas, sieci współpracy ekumenicznej i międzynarodowej), apelując o „przezwyciężanie pokusy nieuprawnionego delegowania” tego zadania „do wyspecjalizowanych struktur”, a także „wzywając każdego ochrzczonego do współodpowiedzialności”.

Wśród konkretnych propozycji wysuwa stworzenie Kościelnego Obserwatorium Niepełnosprawności, którego model byłby możliwy „do powielenia w skali lokalnej i regionalnej, aby dać głos wszystkim grupom marginalizowanym”.

Na płaszczyźnie teologicznej wskazuje na potrzebę „teologii, która wyrasta ze słuchania ubogich i Ziemi jako autentycznych miejsc teologicznych (loci theologici) i domaga się, aby teologowie wywodzący się z najsłabszych społeczności byli aktywnie włączeni w opracowywanie dokumentów magisterialnych”.

Również programy formacyjne dla świeckich, osób konsekrowanych i seminarzystów „powinny obejmować bezpośrednie spotkanie z egzystencjalnymi peryferiami, kompetencję słuchania jako duchową dyscyplinę – nie tylko jako technikę – oraz analizę społeczną”.

Dokument kończy się obrazem Kościoła synodalnego, zdolnego samemu stać się „narzędziem słuchania, nie ograniczając się do posiadania struktur zajmujących się słuchaniem, ale przemieniając każdego ze swoich członków w obecność misyjną u boku najsłabszych”.

*

Specjalne grupy studyjne analizują niektóre kwestie, które pojawiły się podczas pierwszej sesji zgromadzenia Synodu Biskupów nt. synodalności w 2023 roku. Powstało dziesięć grup, które mają przedstawić wyniki swych prac na takie tematy, jak: relacje między wschodnimi Kościołami katolickimi i Kościołem łacińskim; słuchanie wołania ubogich; misja w świecie cyfrowym; rewizja podstawowych zasad formacji kapłańskiej w perspektywie synodalnej i misyjnej; niektóre kwestie teologiczne i kanoniczne dotyczące posług w Kościele; rewizja w perspektywie synodalnej i misyjnej dokumentów, które regulują relacje między biskupami, osobami konsekrowanymi, zrzeszeniami kościelnymi; niektóre aspekty postaci i posługi biskupa (szczególnie: kryteria wyboru kandydatów do biskupstwa, funkcja sądownicza biskupa, natura i przebieg wizyt ad limina Apostolorum) w perspektywie synodalnej i misyjnej; rola przedstawicieli papieskich w perspektywie synodalnej i misyjnej; kryteria teologiczne i metodologia synodalna we wspólnym rozeznawaniu kontrowersyjnych problemów doktrynalnych, duszpasterskich i etycznych; recepcja owoców drogi ekumenicznej w ludzie Bożym. Z kolei Sympozjum Konferencji Biskupich Afryki i Madagaskaru (SCEAM) zlecono przygotowanie raportu na temat poligamii. Grupy powstały za porozumieniem kompetentnych dykasterii Kurii Rzymskiej i Sekretariatu Generalnego Synodu, któremu powierzono koordynację ich prac.