Synod: Wanda Półtawska, obok Hildegardy z Bingen i Katarzyny ze Sieny, wzorem kobiety zaangażowanej w Kościele

Opublikowano raport grupy roboczej Synodu o synodalności, która zajmowała się kwestią obecności kobiet w życiu i kierownictwie Kościoła. Dokument wskazuje m.in. obszary, w których należy rozważyć większe zaangażowanie kobiet, a także wyzwania, związane z różnymi przejawami klerykalizmu, obecnego w zarządzaniu Kościołem. Nie powraca temat diakonatu kobiet. Pojawia się polski wątek: Wanda Półtawska jest wśród 19 kobiet będących przykładem zaangażowania w Kościele.

W raporcie grupy synodalnej Wanda Półtawska jest przykładem tego, jak „charyzmat autorytetu był przekazywany na przestrzeni dziejów w życiu, myśli i dziełach” i „których świadectwo nie zostało zatarte przez czas ani zapomnienie”.

W skład grupy roboczej, która zajmowała się kwestią „udziału kobiet w życiu i kierowaniu Kościołem” weszli członkowie Dykasterii Nauki Wiary. Przygotowany przez nich raport, odwołujący się do bogatych refleksji podejmowanych przy okazji Synodu o synodalności, podzielony jest na trzy części, a jego publikacja wpisuje się w pragnienie Leona XIV, by „w duchu transparentności” udostępniać całemu Ludowi Bożemu wyniki prac poszczególnych grup. W sumie dokument liczy 86 stron, z których większość stanowią załączniki, zawierające m.in. analizę postaci kobiecych, które – od czasów starożytnych, aż po współczesność – są wzorem dobrze pojmowanego autorytetu i ponadczasowym świadectwem.

W tym raporcie Wanda Półtawska jest przykładem tego, jak „charyzmat autorytetu był przekazywany na przestrzeni dziejów w życiu, myśli i dziełach” i „których świadectwo nie zostało zatarte przez czas ani zapomnienie”.

Obecność kobiet: między „znakiem czasu” a konkretnymi wyzwaniami

W dokumencie zauważono, że kwestia obecności kobiet w przestrzeni publicznej i strukturach kierowniczych jest „znakiem czasu”, wykraczającym poza ramy Kościoła oraz, że między Kościołem a społeczeństwem rzeczywiście istnieją rozbieżności, co do zaangażowania kobiet w przywództwo, co jest przestrzenią do dalszej pracy. Podkreślono cenny wkład, jaki kobiety wnoszą we wspólnotę Kościoła. Zwrócono uwagę też na napięcia, wynikające m.in. z „automatycznego przenoszenia autorytetu i wyjątkowej roli, jaka przysługuje kapłanowi w ramach celebracji eucharystycznej, na wszystkie inne obszary życia wspólnoty”, co może prowadzić do różnego rodzaju nadużyć.

W raporcie zwrócono też uwagę na szeroko pojęty kryzys wiary, który przekłada się m.in. na mniejszą obecność kobiet i mężczyzn w Kościele i spadek powołań do zgromadzeń zakonnych i instytutów. Podkreśla też m.in. niedostosowanie języka przepowiadania i dokumentów Kościoła, który nie uwzględnia obecności kobiet.

„Nie ma niczego, co w samym fakcie bycia kobietą uniemożliwiałoby pełnienie funkcji kierowniczych w Kościele” – podkreślają jednak autorzy raportu, przestrzegając, że odpowiedzialność ta nie powinna być powierzana kobiecie na zasadzie koncesji, przyznanej na próbę. W dokumencie nie powraca temat diakonatu kobiet, który jeszcze na etapie plenarnych został ostatecznie uznany za niedostatecznie umotywowany, by był przedmiotem dalszego rozeznawania.

Wanda Półtawska – ponadczasowy wzór kobiety w Kościele

Wśród 19 kobiet wskazanych w dokumencie jako wzór osób obdarzonych charyzmatem przywódczym, obok takich postaci jak św. Hildegarda z Bingen, św. Katarzyna ze Sieny czy Maria Montessori, wymieniona jest Wanda Półtawska. Została umieszczona w gronie kobiet, wybranych, by ukazać, „poprzez konkretne przykłady, w jaki sposób charyzmat władzy był przekazywany w historii przez życie, myśli i dzieła ważnych postaci kobiecych, których świadectwo nie zostało zatracone przez czas ani zapomnienie”. W krótkim biogramie Półtawskiej, wskazany jest m.in. jej charakter „kobiety ze stali”, ale też „pełnoetatowe zaangażowanie polityczne i duszpasterskie” (…), „szczera relacja z watykańską hierarchią” i życiowa droga, będąca dowodem pozytywnie pojmowanej emancypacji.