Sztuczna inteligencja na wojnie – laureatka Nagrody Nobla wzywa do ustanowienia nowych zasad

Według filipińskiej dziennikarki i laureatki Pokojowej Nagrody Nobla Marii Ressy sztuczna inteligencja już od dawna bezpośrednio wpływa na sposób myślenia i zachowanie ludzi. W rozmowie z portalem Vatican News ostrzega przed „wojną kognitywną” i masową manipulacją za pomocą narracji. Ma nadzieję, że międzynarodowa konferencja, która odbywa się w dniach 14 do 16 lipca w Borgo Laudato si’ w Castel Gandolfo, da impuls do stworzenia porządku pokojowego, który uwzględni również militarne zastosowanie sztucznej inteligencji.

„Świat ponownie znajduje się w decydującym momencie” – stwierdza Ressa odnosząc się do międzynarodowej konferencji laureatów Nagrody Nobla i ekspertów poświęconej sztucznej inteligencji oraz wojnie atomowej. Filipińska dziennikarka otrzymała w 2021 roku wraz z Dmitrijem Muratowem Pokojową Nagrodę Nobla za swoje zaangażowanie na rzecz wolności słowa.

80 lat temu społeczność międzynarodowa zdała sobie sprawę, że musi współpracować, „aby nie doprowadzić do własnej zagłady”. Dzisiaj ludzkość znajduje się w podobnej sytuacji.

Nowe zagrożenie jest jednak mniej widoczne niż klasyczna broń ubiegłego wieku. „Nie chodzi tu o sprzęt” – stwierdziła Ressa. „To tkwi w naszych telefonach komórkowych. I zmienia nas”. Wskazuje na „wojnę kognitywną”, „dysonans kognitywny”, „kapitulację kognitywną” oraz „wojnę narracji”. Za pomocą technologii cyfrowych można wywierać wpływ na ludzi i manipulować nimi na szeroką skalę.

Militarne zastosowanie sztucznej inteligencji pozostało pominięte

Ressa jest współprzewodniczącą powołanego przez ONZ gremium naukowego ds. sztucznej inteligencji. W jego skład wchodzi 40 ekspertów z 37 krajów, w tym tyle samo kobiet, co mężczyzn. Ressa określa to gremium jako jedno z najbardziej reprezentatywnych zgromadzeń naukowców i ekspertów w tej dziedzinie.

Mandat tego gremium wyraźnie wykluczył jednak jedną dziedzinę: broń oraz wykorzystanie sztucznej inteligencji w działaniach wojennych. „To właśnie dlatego tu jestem” – mówi Ressa, odnosząc się do konferencji w Castel Gandolfo.

Na zakończenie obrad na rzymskim Kapitolu ma zostać opracowana i podpisana „Deklaracja Rzymska na rzecz nieuzbrojonego i rozbrajającego pokoju w epoce sztucznej inteligencji, broni jądrowej i autonomicznej, nowych protokołów cyfrowych oraz wyłaniających się modeli rozwoju cyfrowego”. Ressa wiąże z tym nadzieję, że poruszone zostaną również te kwestie, których dotychczas nie udało się omówić w ramach gremium ONZ.

Pochwała encykliki Leona XIV

Konferencja nawiązuje również do encykliki „Magnifica humanitas” papieża Leona XIV. Miesiąc po jej opublikowaniu Ressa pozytywnie ocenia dokument. Uważa, że encyklika jest „wspaniała”. „Trzeba to powiedzieć”.

Dzisiejsze władze polityczne podążają często w przeciwnym kierunku: „z dala od moralności” i z dala od podstawowych wyobrażeń o tym, jak ludzie powinni się traktować nawzajem. Jako przykład Ressa podaje tak zwaną złotą zasadę: traktuj innych tak, jak sam chciałbyś być traktowany.

Pierwsza encyklika Leona XIV poświęcona sztucznej inteligencji stanowi „dość stanowcze ostrzeżenie”. Ressa dostrzega w niej również idee, nad którymi eksperci pracowali już w latach 2023, 2024 i 2025.

„Wiara porusza ludzkość”

Laureatka Nagrody Nobla zwraca uwagę na znaczenie wiary. Nie jest ona racjonalna, ale porusza ludzkość. „Wiara w dobro w człowieku leży u podstaw wielu różnych religii”. Powołując się na papieża Leona XIV, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla dodaje: „Muszą Państwo to zrobić. Musimy zrobić jeszcze więcej”.