„Tradycja i Misja” – zainaugurowano I Synod Diecezji Bydgoskiej

„To zaproszenie do współodpowiedzialności oraz otwartości na Ducha Świętego – synod daje taką możliwość. Chciałbym, żeby się wydarzyło wielkie dobro dla naszej diecezji” – powiedział ordynariusz, bp Krzysztof Włodarczyk. – Ta aula dawno nie widziała takiego Bożego oblężenia. Czujemy się jak w Wieczerniku, czekając na zesłanie Ducha Świętego. Jezus Chrystus – Alfa i Omega, początek i koniec – zaprasza nas do otwarcia kolejnego rozdziału w historii diecezji bydgoskiej – podkreślił ks. dr Piotr Wachowski, witając zebranych.

„Bardzo lubię fragment papieża Franciszka o synodalności, skierowany również do młodzieży: jeśli chcesz iść szybko, idź sam, ale jeśli pragniesz zajść daleko, idź razem z innymi. Chcemy razem we wspólnocie Kościoła przejść piękną drogę doświadczenia Bożej miłości i tego wszystkiego, do czego zaprasza nas Pan Jezus” – dodał dyrektor Wydziału Duszpasterstwa Ogólnego Kurii Diecezjalnej w Bydgoszczy.

Ducha Świętego przywoływano podczas Nieszporów, które pod kierunkiem ks. Łukasza Kucharskiego poprowadziła schola liturgiczna „Cantemus Domino” przy Centrum Formacji Liturgicznej Diecezji Bydgoskiej. Poprzedziło je zapalenie przez biskupa świecy synodu. Takie same trafią do wszystkich parafii i będą nieodłącznym elementem inauguracji synodu w poszczególnych wspólnotach, które zaplanowano na Niedzielę Bożego Miłosierdzia – 12 kwietnia.

Podczas sprawozdania z okresu presynodalnego wikariusz generalny diecezji bydgoskiej – ks. kanonik Tomasz Cyl – przypomniał, że dokładnie 19 grudnia 2024 roku biskup ordynariusz powołał Komisję Przygotowawczą do I Synodu Diecezji Bydgoskiej. Tworzyło ją 18 osób – 5 świeckich, 2 siostry zakonne i 11 kapłanów diecezjalnych i zakonnych. – Nasze prace rozpoczęliśmy 10 lutego 2025 roku, a później co miesiąc spotykaliśmy się, by przygotować to, co dzisiaj, dzięki woli Bożej i światłu Ducha Świętego, się zaczyna – mówił, dziękując wszystkim zaangażowanym w prace komisji.

Głównym punktem pierwszego dnia inauguracji wydarzenia był wykład ks. dr. hab. Grzegorza Bartha, profesora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, zatytułowany „Synod (syn-hodos) jako wspólne rozeznawanie drogi Kościoła”. Ukazał on synodalność jako dynamiczny, długofalowy proces duchowy i wspólnotowy, a nie jednorazowe wydarzenie czy model organizacyjny. – Jej istotą jest wspólne rozeznawanie drogi Kościoła przez cały Lud Boży w świetle działania Ducha Świętego – mówił kapłan, podkreślając, że kategoria Ludu Bożego została wyeksponowana w dokumentach Soboru Watykańskiego II, co podkreśla równą godność wszystkich ochrzczonych. – Synodalność nie ma ponadto charakteru parlamentarnego – nie opiera się na większości głosów, lecz na dojrzewaniu sumień i poszukiwaniu prawdy. Kluczową rolę odgrywają słuchanie, wymagające pokory, i odważne mówienie, prowadzące do dialogu, który staje się narzędziem nawrócenia i odnowy – zaznaczył.

Według ks. dr. hab. Grzegorza Bartha, prof. KUL, głównym celem procesu synodalnego jest odnowa Kościoła w trzech wymiarach: komunii (stanowiącej jego istotę), uczestnictwa (zaangażowania wszystkich ochrzczonych) oraz misji (ukierunkowania na świat poprzez świadectwo i służbę). – Synodalność zakłada otwartość na zmiany, stałą formację oraz zdolność odpowiadania na wyzwania współczesności – dodał.

W dalszej części wykładu zaprezentowano sposoby, a także kierunki realizacji fazy wdrożeniowej Dokumentu końcowego XVI Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów (2024), rozumianej jako przejście od refleksji do praktycznego wdrażania synodalności. Dokument ten, mający charakter normatywny, wzywa Kościoły lokalne do podejmowania konkretnych działań dostosowanych do ich kontekstu. – Faza wdrożeniowa wymaga aktywnego udziału wspólnot, zwłaszcza zespołów synodalnych, które animują i koordynują cały proces, są swego rodzaju „laboratoriami synodalności” – powiedział.

Synod diecezjalny został ukazany jako wydarzenie duchowe, zakorzenione w modlitwie, słuchaniu słowa Bożego i nawróceniu. – Synodalność wypływa z natury Kościoła jako komunii trynitarnej i realizuje się poprzez współdziałanie darów, powołań i posług, które mają charakter wspólnotowy i misyjny. Jednocześnie synod ma wymiar pastoralny: cały Kościół jest podmiotem działania, a wszyscy wierni współodpowiadają za jego misję, przy zachowaniu roli biskupa jako tego, który podejmuje ostateczne decyzje. Istotnym elementem jest także synodalne podejście do zarządzania, zakładające świadome towarzyszenie procesom eklezjalnym przez osoby kompetentne i uformowane – powiedział ks. dr hab. Grzegorz Barth, prof. KUL, kapłan diecezji bydgoskiej.

Wśród głównych wyzwań wskazano potrzebę pogłębionej formacji teologicznej, aby uniknąć redukcji synodalności do modeli demokratycznych. – Synodalność jawi się jako paradygmat transformacyjny, zdolny do przekształcania struktur i mentalności Kościoła. Warunkiem jej skuteczności jest osobista zdolność rozeznawania, kultura dialogu oparta na zaufaniu i pokorze oraz decentralizacja struktur zgodnie z zasadą pomocniczości – stwierdził prelegent. Podkreślono także, że kluczowe znaczenie ma „mentalność synodalna”. – Bez niej nawet najlepiej zaprojektowane struktury pozostaną nieskuteczne. Ważnym kryterium wiarygodności synodalności jest jej realna implementacja. Brak wdrożenia prowadzi do utraty dynamiki i sensu całego procesu – podsumował ksiądz profesor.

Po wykładzie biskup Krzysztof Włodarczyk wręczył dekrety powołujące Sekretariat Synodu, Zespół Legislacyjny, Biuro Prasowe I Synodu DB, Zespół Logistyczny i Ceremoniarza Synodu. Sekretarzem generalnym powołany został ks. Karol Rawicz-Kostro. – Bardzo cieszę się, że mogę spojrzeć teraz prosto w oczy wszystkim, którzy do tej pory byli dla mnie anonimowi. Spotykaliśmy się w ramach parafialnych grup presynodalnych – powiedział, dodając, że efektem wspólnych działań jest synteza presynodalna. – Przed nami harmonogram prac, które chcemy podjąć z powołanymi parafialnymi grupami synodalnymi. Tym bardziej cieszymy się obecnością tak licznie zgromadzonych animatorów, sekretarzy z duszpasterzami. Odtąd będziecie współodpowiedzialni za przeprowadzenie synodu na gruncie wspólnoty parafialnej. Ufam, że to, o czym dzisiaj słuchaliśmy, stanie się naszym udziałem, rzeczywistością odnowy także wspólnot parafialnych, a przede wszystkim odnowy relacji – mówił.

To właśnie na odnowę relacji – jak dodał ks. Karol Rawicz-Kostro – wskazało 90 procent osób, które na podstawie ankiet uczestniczyły w badaniach. – Już 11 kwietnia zapraszamy do tej auli na warsztaty dla animatorów i sekretarzy parafialnych grup synodalnych – dodał, rysując trzy fazy, które złożą się na przeprowadzenie synodu. Pierwsza z nich będzie miała charakter duszpasterski, druga legislacyjny i ostatnia – sesji plenarnych. Również w pierwszej połowie roku biskup powoła komisje i podkomisje, które zajmą się poszczególnymi zagadnieniami. – Zależy mi, by nie traktować I Synodu Diecezji Bydgoskiej fasadowo, że biskup wyznacza nowe zadanie. To zaproszenie do współodpowiedzialności za życie naszej diecezji, do otwartości na Ducha Świętego, a synod daje taką możliwość. Chciałbym, żeby się wydarzyło wielkie dobro dla naszej diecezji. Chodzi o spotkanie z Duchem Świętym, drugim człowiekiem, we wspólnocie – mówił bp Krzysztof Włodarczyk.

Według niego synod to również rozeznawanie i wsłuchiwanie się w świat, jego język, to, czym żyje, jakie wyzwania przed nim stoją. – Nie po to, żeby się do niego dostosować, przypodobać, ale móc znaleźć ewangeliczne odpowiedzi na te problemy, jakie dzisiaj człowiek przeżywa i jest daleki od Kościoła – powiedział.

Na czele Zespołu Legislacyjnego stanął ks. dr Mateusz Nowak. Biurem Prasowym I Synodu DB pokieruje jego rzecznik – ks. Michał Czyż. Ceremoniarzem Synodu został mianowany ks. Grzegorz Białek.

Punktem kulminacyjnym inauguracji I Synodu Diecezji Bydgoskiej, którego hasło brzmi „Tradycja i Misja”, będzie Msza św. w katedrze świętego Marcina i Mikołaja, sprawowana 25 marca o godz. 18.00. Do wspólnej modlitwy pod przewodnictwem bp. Krzysztofa Włodarczyka zaproszone są osoby duchowne, życia konsekrowanego i świeccy. Eucharystię poprzedzi adoracja Najświętszego Sakramentu, która rozpocznie się o godz. 17.15.