„Twój lud, będzie moim ludem, a twój Bóg będzie moim Bogiem” – Płock gospodarzem ogólnopolskich obchodów XXIX Dnia Judaizmu

W Płocku trwają przygotowania do centralnych obchodów XXIX Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce, które odbędą się 15 stycznia pod hasłem „Twój lud będzie moim ludem, a twój Bóg – moim Bogiem” (Rt 1,16). Na tydzień przed wydarzeniem, 8 stycznia, w budynku Kurii Diecezjalnej odbył się briefing prasowy, podczas którego zaprezentowano program i przypomniano duchowy sens obchodów.

Obchody Dnia Judaizmu organizuje Komitet Konferencji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem, którego przewodniczącym jest kard. Grzegorz Ryś. Co roku przygotowuje je inna diecezja – w tym roku jest to diecezja płocka.

Biskup płocki Szymon Stułkowski podkreślił, że Dzień Judaizmu wyrósł z potrzeby poprzedzenia Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan refleksją nad korzeniami chrześcijaństwa. – Płock jest miastem, w którym Żydzi żyli od XI wieku, współtworząc jego historię aż do tragicznego czasu II wojny światowej – przypomniał. Jak zaznaczył, tegoroczne obchody są okazją do dziękczynienia za wspólne dziedzictwo, modlitwy za ofiary zagłady oraz do wołania o pokój w świecie naznaczonym dziś licznymi konfliktami zbrojnymi. – Modlitwa oparta na Księdze Rut ma prowadzić nas ku przyszłości, ucząc zgody, jedności i pokoju – mówił biskup.

Szczegółowy program wydarzeń przedstawił ks. Włodzimierz Piętka, koordynator prac zespołu przygotowującego obchody w diecezji. W czwartek 15 stycznia, celebracje rozpoczną się w Muzeum Żydów Mazowieckich, gdzie o godz. 10:30 modlitwie za Żydów – obywateli Płocka, ofiary Szoah przewodniczyć będzie kard. Grzegorz Ryś, a modlitwę kadisz odmówi naczelny rabin Polski Michael Schudrich.

W wydarzeniu weźmie udział trzech rabinów, co – jak podkreślano – jest sytuacją wyjątkową. Niezwykle charakterystyczny, a zarazem pierwszy w historii Dni Judaizmu, będzie spacer wspomnień o płockich Żydach. Uczestnicy przejdą ulicami: Synagogalną, Jerozolimską, Grodzką, dawnym Rynkiem Kanonicznym oraz Tumską pod katedrę, zatrzymując się przy miejscach związanych z historią płockich Żydów. – Będzie nas prowadził jeden z historyków – regionalistów prof. Leszek Zygner z Ciechanowa. Przejdziemy tymi uliczkami Starego Płocka, gdzie Żydzi mieszkali, gdzie prowadzili swoją aktywność. To były miejsca związane historycznie z ich obecnością, z ich kulturą – powiedział ks. Piętka.

W tę część programu zaangażowana będzie także młodzież szkolna. – To właśnie młodzi są głównymi adresatami Dnia Judaizmu, bo chodzi nie tylko o pamięć, ale o przyszłość relacji chrześcijańsko-żydowskich. Młodzi potrzebują takiej perspektywy. Jeśli przyjrzą się historii, mogą uniknąć błędów z przeszłości – zaznaczył ks. Piętka, przypominając, że tak naprawdę, dla młodych,  Dni Judaizmu już się w Płocku rozpoczęły. – Od 7 stycznia trwają spotkania z młodzieżą w płockich szkołach – poinformował.

Druga część obchodów 15 stycznia odbędzie się w Opactwie Pobenedyktyńskim i będzie opierać się na refleksji nad obrazem Jana Matejki „Przyjęcie Żydów roku pańskiego 1096”. Zaplanowano również debatę chrześcijańsko-żydowską o pamięci i nadziei. Zwieńczeniem dnia będzie nabożeństwo słowa Bożego w katedrze płockiej, które poprowadzą rabin Boaz Pash i kard. Grzegorz Ryś, oraz czytaniami biblijnymi, także w języku hebrajskim.

Wydarzeniu towarzyszyć będą dwie wystawy: „Byli sąsiadami” w katedrze oraz szczególna ekspozycja „Płockie judaica” w Muzeum Diecezjalnym, przygotowana dzięki współpracy kilku płockich instytucji – Archiwum Państwowego, Archiwum Diecezjalnego, Muzeum Diecezjalnego, Towarzystwa Naukowego Płockiego i Muzeum Mazowieckiego.

Jak podkreślił dyrektor Muzeum Mazowieckiego w Płocku Leonard Sobieraj, pamięć o żydowskich mieszkańcach miasta, jej wymiar historyczny i muzealny, ma pomóc uczestnikom lepiej zrozumieć wspólne dziedzictwo chrześcijan i Żydów. – Przed wojną blisko jedną trzecią mieszkańców Płocka stanowili Żydzi. Dziś ich już tu nie ma. Pozostała pamięć i odpowiedzialność, by przekazać ją młodemu pokoleniu – zaznaczył.

Jak wyjaśniała Barbara Rydzewska, kierownik Działu Historii Muzeum Mazowieckiego w Płocku, będzie to ekspozycja o wyjątkowym znaczeniu. – „Płockie Judaika”, to pierwsza tak obszerna prezentacja w Płocku, pokazująca zarówno życie codzienne, jak i religijne płockich Żydów, od średniowiecza po XX wiek – podkreśliła. Dzięki temu ekspozycja ma stać się nie tylko uzupełnieniem modlitwy i spotkań zaplanowanych w ramach obchodów, ale także przestrzenią pogłębionej refleksji nad historią i pamięcią.

Jak podkreślali organizatorzy, XXIX Dzień Judaizmu w Płocku ma być nie tylko wspomnieniem przeszłości, ale przestrzenią dialogu, modlitwy i nadziei, która może kształtować przyszłe pokolenia. – Tak naprawdę, celem obchodów jest budowanie wzajemnego zrozumienia. Ten dzień jest po to, aby zasiać więcej nadziei, także w relacjach między chrześcijanami i Żydami – dodał ks. Piętka.