Ukraina: II sesja Ogólnokościelnego Forum grekokatolików

Z udziałem delegatów z 9 krajów 11 grudnia odbyła się II sesja Ogólnokościelnego Forum On-line Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego (UKGK). Było ono jednym z etapów przygotowań do VII sesji Soboru Patriarszego tego Kościoła.

„Dzisiaj znaleźliśmy czas, aby być razem, podążać ogólnokościelną i wszechukraińską drogą synodalną, przybliżając dzień, w którym odbędzie się VII sesja Patriarszego (Ogólnokościelnego) Soboru UKGK” – powiedział, witając uczestników Forum, arcybiskup większy kijowsko-halicki Swiatosław Szewczuk. Zwrócił uwagę, że „sieci kontaktowania się między nami są tymi sieciami komunii naszego Kościoła, które mamy rozbudowywać, jesteśmy powołani do czucia się wielkim Kościołem”.

Następnie rozpoczęło się robocza część tego zgromadzenia. Biskup eparchii (diecezji) św. Jozafata w Parmie (USA) Bohdan Danyło przedstawił bieżący stan rodziny greckokatolickiej: opowiedział o plusach i minusach Kościoła domowego, o życiu wiarą w formacie on-line, o procesach migracyjnych w warunkach zamkniętych granic fizycznych i otwartej rzeczywistości wirtualnej. W kilku punktach ukazał obecne stanowisko wspólnoty greckokatolickiej wobec wyzwań dnia dzisiejszego.

Z kolei metropolita filadelfijski Borys Gudziak przedstawił list pasterski Synodu Biskupów UKGK „Nadzieja, do której wzywa nas Pan” jako program, zgodnie z którym Kościół będzie planował swą posługę na najbliższe dziesięciolecie. Przywołał krótko wypracowaną przez Synod Strategię UKGK 2020 i zawartych w niej siedem punktów ogólnej wizji Kościoła. Zauważył, że obecny list posynodalny ujęto także 7 punktach, które w praktyce pokrywają się z poprzednimi kierunkami strategicznymi i z szerszym nakreśleniem duszpasterskich działań UKGK.

„Zgadnienie rodziny chrześcijańskiej szczególnie obecnie nabiera niezwykłej wagi ze względu na poważny stopień zeświecczenia świata” – tłumaczył abp Gudziak. Wskazał, że w tej sytuacji wzrasta potrzeba czystości, otwartości, przenikliwości, to zaś „wymaga od nas: biskupów, duchowieństwa, osób zakonnych wielkiego i radykalnego nawrócenia duszpasterskiego”.

W drugiej części Forum omówiono główny jego temat. Jako pierwszy swymi przemyśleniami podzielił się przedstawiciel egzarchatu łuckiego o. Serhij Wasylik, podkreślając ważność wykorzystania przez wszystkie struktury kościelne współczesnych środków komunikacji. Jednocześnie zwrócił uwagę, że czynnikiem niekorzystnym jest to, że gdy słabną ograniczenia z powodu kwarantanny, trudno jest znów zmobilizować wiernych do czynnego osobistego udziału w modlitwie Kościoła bezpośrednio w świątyni.

Następnie przedstawiciel egzarchatu donieckiego o. Andrij Buchwak opowiedział o dzisiejszej „podzielonej” geograficznie działalności tej jednostki kościelnej, obejmującej 72 parafie, w której pracuje 53 księży. Podkreślił, że jest to „bolesna sytuacja, gdyż zarażona jest wojną, potrzebami i pandemią”. Dodał, że stanowi ona „wielkie wyzwanie, gdyż rodzi strach, zagubienie, a niekiedy też rozpacz, dlatego postanowiliśmy zachowywać spokój i być jak najbliżej naszych wiernych za pomocą sieci społecznościowych, internetowych transmisji nabożeństw, a nawet zwykłych rozmów telefonicznych”.

Abp Szewczuk zwrócił uwagę uczestników spotkania, że pięciu duchownych tego egzarchatu obsługuje obecnie wiernych UKGK za linią zawieszenia broni, docierając tam przez obszar Federacji Rosyjskiej i wezwał wszystkich, aby pamiętali o nich w swych modlitwach.

Przedstawiciel egzarchatu charkowskiego o. Ołeksandr Diadia przedstawił jego działalność, podkreślając, że wielkim wyzwaniem dla miejscowych wiernych stały się obecne warunki pandemii. O życiu egzarchatu odeskiego opowiedziała Ołena Peniaziewa, omawiając przede wszystkim działania duszpasterskie w czasie pandemii, polegające na zapewnieniu posługi wiernym w tych trudnych warunkach zarówno za pomocą transmisji w mediach społecznościowych, jak i bezpośrednio w świątyniach.

Administrator apostolski dla grekokatolików w Kazachstanie i Azji Środkowej o. Wasyl Howera ukazał wyzwania stojące przed Kościołem na tym obszarze. Zaznaczył, że trudnym problemem dla tamtejszych wiernych jest także historyczna przeszłość Kazachstanu i dodał, że ich liczba zmniejsza się z powodów nie tyle naturalnych (wymierania starszego pokolenia), ile migracyjnych.

Dlatego aby szerzej omówić ten temat, zaproszono na Forum przedstawiciela ordynariatu dla katolików obrządku bizantyjskiego w Federacji Rosyjskiej o. Iwana Lehę. Przedstawił on złożone położenie owczarni UKGK w tym kraju, gdyż jest ona rozrzucona na wielkiej przestrzeni, a dla posługi w niej ogromnie brakuje duszpasterzy. Według mówcy w Rosji jest obecnie 20 parafii greckokatolickich obsługiwanych przez 12 kapłanów.

O spostrzeżeniach i oczekiwaniach wiernych ordynariatu dla katolików obrządku bizantyjskiego w Austrii opowiedział o. Jurij Kołasa. Oznajmił, że dziś działa tam 12 parafii, w których pracuje 7 duszpasterzy, a liczbę wiernych ocenia się na prawie 8 tysięcy. „Wielu naszych ludzi straciło pracę, wzrósł poziom przemocy fizycznej w rodzinach. Toteż duchowni muszą pracować z naszymi rodakami indywidualnie, wspierając ich psychologicznie” – powiedział mówca.

W imieniu podobnego ordynariatu w Hiszpanii wypowiedział się o. Wasyl Chałak. Mówił o trudnej sytuacji miejscowych wiernych, ale też o wartościach rodzinnych w kontekście wspólnotowego życia w tym kraju.

Sytuację grekokatolików ukraińskich w Grecji przybliżył o. Ihor Posołenyk. Wspomniał, że ograniczenia pandemiczne poważnie wpływają na stan życia parafialnego w tamtejszych wspólnotach, zmuszonych do istnienia w warunkach wąskiego i ograniczającego ustawodawstwa innych krajów, obciążonych warunkami pandemii.

Równie ciekawa była wypowiedź przedstawiciela katolików obrządku bizantyjskiego w Zjednoczonych Emiratach Arabskich o. Stepana Łyłaka. Według niego większość wiernych mieszka w Abu Zabi i Dubaju, ale są oni obecni również w sąsiednich krajach: Bahrajnie, Katarze i innych. Abp Szewczuk podziękował mu za jego odwagę w pełnieniu tej służby w trudnych warunkach życia w kraju muzułmańskim i zapewnił go o modlitewnym wsparciu ze strony całego Kościoła wiernych na Półwyspie Arabskim.

Jako ostatni zabrał głos o. Roman Kik, reprezentujący UKGK w Estonii i Finlandii. Powiedział, że swą posługę pełni w Tallinie i Tartu, a także w Helsinkach.

„Dzięki tym dwóm sesjom naszego Forum Ogólnokościelnego byliśmy w stanie odpowiedzieć na pytania naszego przyszłego soboru: «Kim jesteśmy?» i «Gdzie jesteśmy?». A co do pytania o to, co mamy robić w obecnych warunkach, to biorąc pod uwagę to wszystko, co powiedziano na tych posiedzeniach, to rozwiązanie tego problemu stanie się głównym zadaniem kolejnego Synodu naszych biskupów” – powiedział na zakończenie obrad zwierzchnik UKGK.