Unikalna zasłona wielkopostna zawisła nad ołtarzem w drewnianym kościele na Żywiecczyźnie

Unikalna zasłona wielkopostna – tkanina o wymiarach 400 x 400 cm – kolejny raz zawisła na ołtarzem drewnianej świątyni pw. śś. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Łodygowicach na Żywiecczyźnie. Zgodnie z pradawną tradycją Kościoła, w czasie Wielkiego Postu zasłania się wizerunki krzyża świętego, a niegdyś całe ołtarze.

Jak wyjaśnia ks. dr Szymon Tracz, konserwator architektury i sztuki sakralnej diecezji bielsko-żywieckiej, malowana dwustronnie na płótnie farbami temperowymi zasłona to dzieło powstało w 1842 roku w żywieckim warsztacie cechowym malarza Antoniego Krząstkiewicza /Chrząstkiewicza (1790-1870). W pracach przy niej pomagał jego syn Wincenty Krząstkiewicz /Chrząstkiewicz (1821-1889), o czym informuje napis umieszczony na zasłonie. Przez następne dziesięciolecia był nią zasłaniany ołtarz główny kościoła od I nieszporów V niedzieli Wielkiego Postu, zwaną „czarną niedzielą”, do zakończenia liturgii Wielkiego Piątku.

„Pole obrazowe na jej awersie zostało podzielone w układzie ramowym na 9 prostokątnych kwater różnej wielkości obwiedzionych złocistym obramowaniem. Osiem kwater wypełnia kompozycja figuralna, dziewiąta kwatera na osi otrzymała ciemnobrunatne, neutralne tło” – tłumaczy dyrektor Beskidzkiego Muzeum Rozproszonego i wskazuje na kolejne przedstawione na niej sceny: 1. Pokutujący św. Piotr, 2. Ostatnia Wieczerza, 3. Pokutująca św. Maria Magdalena; w drugim rzędzie: 4. Podniesienie krzyża, 5. Ukrzyżowanie, 6. Opłakiwanie; w trzecim rzędzie: 7. Modlitwa w Ogrójcu, 9. Pojmanie Chrystusa. Na rewersie zasłony centralnie ukazano krzyż z narzędziami męki Pańskiej (arma Christi).

Duchowny zaprasza do odwiedzenia łodygowickiej świątyni i kontemplacji tego niezwykłego dzieła.

Zwyczaj zasłaniania krzyży i obrazów w liturgii jest już poświadczony w X wieku i dotyczy okresu od V niedzieli Wielkiego Postu (niedziela poprzedzająca Niedzielę Palmową).

„Proste płótno było zdobione symbolami męki i śmierci Chrystusa. Wydaje się, że miejscem, gdzie zrodziły się zasłony dekorowane scenami lub przedstawieniami dewocyjnymi była Anglia. Tu zasłona wielkopostna pojawiła się najpierw w kościołach klasztornych i katedrach, gdzie oddzielała prezbiterium od wiernych. Do przejęcia zwyczaju w kościołach parafialnych przyczynili się cystersi” – dodaje ks. Tracz i zwraca uwagę, że kres zwyczaju stosowania zasłon wielkopostnych przyniosła ostatecznie reforma liturgiczna po Soborze Watykańskim II.

Łodygowicka świątynia należy do Muzeum Rozproszonego Diecezji Bielsko-Żywieckiej (MuRo).