Ustąpił katolicki patriarcha syryjski Antiochii

Benedykt XVI przyjął rezygnację złożoną przez syryjskokatolickiego patriarchę Antiochii – Ignace’a Pierre’a VIII Abdel-Ahada.

W ogłoszonym 2 lutego, a datowanym na 25 stycznia, liście do hierarchy papież wyraża uznanie dla jego decyzji, podjętej w trosce o przywrócenie zgody wśród biskupów tego obrządku dla duchowego dobra wiernych.

Prośbę o zwolnienie z obowiązków patriarcha przekazał Ojcu Świętemu za pośrednictwem jego wysłannika kard. Rogera Etchegaraya, z którym spotkał się niedawno w Jerozolimie w celu braterskiej refleksji nad obecną sytuacją w katolickim Kościele syryjskim. Wykazał poczucie odpowiedzialności, pragnąc, by dzięki jego ustąpieniu w synodzie patriarchalnym przywrócona została pełna jedność.

Jego decyzję Benedykt XVI określa w swym liście jako gest miłości względem Kościoła. Wyraża nadzieję, że emerytowany patriarcha będzie nadal troszczył się o dobro wspólnoty kościelnej, służąc jej modlitwą, roztropną radą i znoszeniem doświadczeń w duchu poświęcenia.

Dla zarządzania tym wschodnim Kościołem katolickim do czasu wyboru nowego patriarchy papież powołał specjalny komitet. Będzie on miał wszystkie uprawienia przysługujące patriarsze i stałemu synodowi zgodnie z normami Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich. W skład komitetu wchodzą trzej arcybiskupi tego obrządku: Théophile Georges Kassab z Homs w Syrii, Gregorios Elias Tabé z Damaszku i Athanase Matti Shaba Matoka z Bagdadu. Będą oni na przemian przewodniczyć temu gremium. Abp Kassab został równocześnie administratorem apostolskim „sede vacante” syryjskokatolickiej eparchii patriarchalnej, mającej siedzibę w Bejrucie.

Katolicki Kościół syryjski jest jednym z sześciu unickich Kościołów wschodnich, mających rangę patriarchatu. Należy do aleksandryjskiej tradycji liturgicznej. Historycznie wywodzi się z Kościoła syryjskiego, czyli jakobickiego – jednej z kilku starożytnych chrześcijańskich wspólnot wschodnich, zwanych monofizyckimi, gdyż nie przyjęły one uchwał Soboru Chalcedońskiego z 451, potępiających herezję monofizytyzmu, czyli nauki o jednej tylko – boskiej – naturze Chrystusa. Dziś Kościoły te, do których należą także koptyjski, etiopski i ormiański, noszą nazwę niechalcedońskich, aby uniknąć skojarzeń z herezją, do której się nie przyznają i mocno akcentują wiarę w dwie natury Pana Jezusa: boską i ludzką, choć wyrażaną nieco inaczej niż pozostałe Kościoły chrześcijańskie.

Początki unii części jakobitów z Rzymem sięgają pierwszej połowy XV wieku, ale okazała się ona nietrwała. Nową próbę nawiązania jedności z Kościołem powszechnym podjęto w 1662 i od tamtego czasu, choć też nie bez trudności, istnieje katolicki Kościół syryjski, liczący obecnie nieco ponad 100 tys. wiernych, głównie w Iraku, Syrii, Libanie i innych krajach Bliskiego Wschodu. Od 1781 jego zwierzchnik ma tytuł patriarchy Antiochii dla katolików syryjskich z siedzibą w Bejrucie.

Od 16 lutego 2001 do dzisiaj stanowisko to piastował 77-letni obecnie Ignace Pierre VIII Abdel-Ahad. Bezpośrednim jego poprzednikiem był kard. Ignace Moussa I Daoud, jego rówieśnik, wybrany na ten urząd 13 października 1998. Gdy 25 listopada 2000 Jan Paweł II mianował go prefektem Kongregacji Kościołów Wschodnich, ustąpił on z tej funkcji i przeniósł się do Rzymu, ale za zgodą papieża zachował swój tytuł patriarchy.