Drukuj Powrót do artykułu

Vatican News: Leon XIV i latynoskie lekcje „wspaniałego człowieczeństwa”

18 listopada 2026 | 14:10 | Dorota Abdelmoula-Viet, Vatican News PL, red. jw | Watykan Ⓒ Ⓟ

Sample Fot. Vatican Media

Po wrześniowej wizycie we Francji, przypominającej o chrześcijańskich korzeniach Europy, Leon XIV zabrał wiernych na kolejną lekcję Kościoła „w terenie”. Tym razem: Kościoła młodszego, wciąż misyjnego, w którym jak w soczewce skupiają się prawie wszystkie wyzwania współczesnego świata. Wyzwania, wobec których chrześcijanie mają być świadkami „wspaniałego człowieczeństwa”, umiłowanego i stworzonego przez Boga.

Papieska wizyta w Ameryce Łacińskiej wymyka się statystykom i streszczeniom. Do spektakularnej liczby 13 milionów osób, które – według lokalnych mediów – miały w tych dniach spotkać się z Leonem XIV na trasach przejazdu i celebracjach, należy bowiem dodać tych licznych i zarazem niepoliczalnych, którzy śledzili ją w mediach albo dopiero ją odkryją dzięki retransmisjom i świadectwom.

Zaś do ważnych słów i gestów należy dodać także te nieodnotowane, albo pozornie banalne, które zyskują znaczenie przy spojrzeniu wiary. Jak słynny już moment, w którym papież został uderzony w twarz różańcem rzuconym z tłumu. Sam Ojciec Święty, pytany o to zdarzenie, podzielił się wzruszającą refleksją, że w tłumach pragnących pozdrowić Następcę św. Piotra i otrzymać za jego wstawiennictwem Boże błogosławieństwo rozpoznaje tę samą wiarę, która przynaglała przed wiekami, by dotknąć choć skrawka płaszcza przechodzącego Chrystusa. „Ten entuzjazm, ta wiara, ta pobożność są naprawdę darem Boga – powiedział. – Dziękuję Bogu. Nie znajduję innych słów”.

Trudno też podsumowywać znaczenie tej wizyty dla samych gospodarzy – skoro w nich samych dopiero opadają emocje, a niektórzy wciąż czekają, by przetłumaczyć na ich rdzenny język (jeden z 44 w samej peruwiańskiej Amazonii) papieskie nauczanie. Potrzeba więc innego klucza.

Z wizytą w papieskim „Nazarecie”

„Chodźcie, a zobaczycie”. Gdy w oparciu o słowa Jezusa, skierowane do pragnących poznać Go uczniów, papież zachęcał młodych Peruwiańczyków do odważnego pójścia za Panem, trudno było oprzeć się innemu skojarzeniu z tym zaproszeniem. Bowiem Leon XIV, wyruszając w podróż do „swojej” Ameryki, poniekąd zaprosił wszystkich „do siebie” i do swojego „Nazaretu” – by posłużyć się ewangeliczną metaforą życia owocnego, ale jeszcze ukrytego przed uwagą świata. Do miejsc i narodów, wśród których dojrzewało jego kapłaństwo i umacniała się miłość do Kościoła, któremu miał w przyszłości przewodzić. „Patrząc z perspektywy tej odpowiedzialności, dostrzegam w tamtych latach część drogi, na której Pan stopniowo kształtował mnie jako pasterza” – mówił, witając się ze społeczeństwem peruwiańskim, pośród którego spędził – na różnych etapach – blisko 21 lat.

W tych dniach Kościół otrzymał więc możliwość lepszego poznania Piotra naszych czasów. Nie tylko poprzez jego osobiste zwierzenia – m.in. wspomnienie nocy spędzonej na modlitwie za wstawiennictwem św. Turybiusza, w przeddzień rozpoczęcia posługi biskupiej – ale przede wszystkim poprzez spotkanie z Peruwiańczykami, ich wiarą, wyzwaniami i różnorodnością. „Papież i jego naród czerpią od siebie nawzajem!” – pisał amerykański „Times” w 1979 r., po tym jak pierwsza podróż św. Jana Pawła II do Polski pozwoliła dziennikarzom lepiej zrozumieć papieża dzięki spotkaniu z jego rodakami żyjącymi za żelazną kurtyną. Dziś te słowa również są aktualne i zapraszają, by wciąż lepiej poznawać przybraną ojczyznę papieża Prevosta, a przez to: jego samego.

Na nowo zrozumieć Franciszka

Z tym „geograficznym kluczem” łączy się kolejny. Choć podróż Leona XIV do Argentyny nie została wyznaczona „śladami” jego poprzednika, to pozwoliła odczytać na nowo niektórych ważnych intuicji Franciszka. Na nowo, czyli w innej perspektywie niż europejska, w której przyzwyczailiśmy się widzieć w nich „zagadnienia”, a nie: realną i pilną drogę Kościoła.

W naznaczonym dramatycznymi nierównościami klasowymi Buenos Aires Leon XIV przywoływał Franciszkowe wezwanie do powszechnego braterstwa jako antidotum na odzierające z godności obojętność lub polaryzację społeczeństw. Z kolei odnosząc się do niewystarczającej liczby kapłanów i ciągłej potrzeby ewangelizacji w krajach Ameryki Łacińskiej przypominał m.in., że synodalność zakłada „uczestnictwo świeckich [które – przyp. red.] nie jest przywilejem udzielanym im przez innych, lecz wyrazem ich godności wynikającej z godności chrzcielnej”.

Zaś wobec rozpaczliwych świadectw rdzennych ludów Andów i Amazonii, mówiących o drenowaniu ich ziem i o niedostatkach życia, które wciąż się pogłębiają, podkreślał, że zdrowie człowieka i zdrowie ziemi są nierozerwalne. „Do głosu moich poprzedników, papieża Benedykta XVI i papieża Franciszka, dołączam mój, aby podkreślić bolesny związek między dewastacją środowiska naturalnego Amazonii a zagrożeniami dla godności ludzkiej jej mieszkańców” – wołał w amazońskiej Pucallpie.

Natomiast do młodych Argentyńczyków, stojących przed wyborem drogi życia, powiedział: „Wszyscy ku Chrystusowi, wszyscy z Chrystusem, wszyscy jak Chrystus”. Nawiązał w ten sposób do słynnego „todos, todos, todos” swego poprzednika, przypominając, że tylko w Bogu mogą stanowić jedno i niejako dając im jako drogowskaz własne papieskie zawołanie: „w Nim stanowimy jedno”.

O „wspaniałym człowieczeństwie” i „najlichszym” Betlejem

„Bóg wybrał Betlejem, a ten wybór wystarczy, abyśmy nie utożsamiali małości z brakiem znaczenia” – te słowa usłyszeli z kolei od papieża młodzi Urugwajczycy. I choć dotyczyły sytuacji katolików w tym silnie zlaicyzowanym kraju, to można je potraktować również jako przypomnienie, że żadne miejsce nie jest tak małe ani oddalone na mapie świata, by nie mogło zeń popłynąć przesłanie dla całego Kościoła.

I rzeczywiście, przez kolejnych jedenaście dni papież nauczał nas o „wspaniałym człowieczeństwie”, jego Boskim pochodzeniu i nienaruszalnej godności. Już pobieżne przejrzenie papieskich przemówień i homilii pozwala doliczyć się co najmniej 30 nawiązań do „programowej” encykliki o tym właśnie tytule, co pokazuje, że dla Ojca Świętego nie jest ona dokumentem do jednorazowego przeczytania, ale punktem odniesienia dla współczesnego Kościoła i lekturą, którą wciąż trzeba mieć na podorędziu i której nie można w pełni zrozumieć m.in. bez kontekstu latynoamerykańskiego.

„Myślę, że moglibyśmy zatytułować całą tę podróż 'Magnifica humanitas’ – powiedział papież do dziennikarzy w drodze powrotnej do Rzymu. – Była ona prawdziwym doświadczeniem spotkania z ludźmi i odkrywania bogactwa różnych kultur, narodów, miast i obszarów wiejskich, które odwiedziliśmy. Jednocześnie mogliśmy na nowo uświadomić sobie, że wielki dar człowieczeństwa jest tym wspanialszy, że stanowi dzieło Boga”.

Drogi Czytelniku,
cieszymy się, że odwiedzasz nasz portal. Jesteśmy tu dla Ciebie!
Każdego dnia publikujemy najważniejsze informacje z życia Kościoła w Polsce i na świecie. Jednak bez Twojej pomocy sprostanie temu zadaniu będzie coraz trudniejsze.
Dlatego prosimy Cię o wsparcie portalu eKAI.pl za pośrednictwem serwisu Patronite.
Dzięki Tobie będziemy mogli realizować naszą misję. Więcej informacji znajdziesz tutaj.
Wersja do druku
Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Możesz określić warunki przechowywania cookies na Twoim urządzeniu za pomocą ustawień przeglądarki internetowej.
Administratorem danych osobowych użytkowników Serwisu jest Katolicka Agencja Informacyjna sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (KAI). Dane osobowe przetwarzamy m.in. w celu wykonania umowy pomiędzy KAI a użytkownikiem Serwisu, wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na Administratorze, a także w celach kontaktowych i marketingowych. Masz prawo dostępu do treści swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu, a także prawo do przenoszenia danych. Szczegóły w naszej Polityce prywatności.