W niedzielę, 18 października, doroczne badanie praktyk religijnych

W niedzielę, 18 października, we wszystkich parafiach w Polsce odbędzie się doroczne badanie niedzielnych praktyk religijnych: „dominicantes”, czyli osób uczestniczących we Mszach św., i „communicantes”, czyli osób przystępujących do Komunii św. Liczenie wiernych odbywa się tradycyjnie w jedną z niedziel okresu zwykłego, kiedy w kalendarzu liturgicznym nie przypada święto ani uroczystość.

Liczenie wiernych jest coroczną akcją, organizowaną zazwyczaj jesienią w ponad 10,5 tys. polskich parafii. Głównym celem jest sprawdzenie, ile osób przychodzi na Msze św., ile z nich stanowią mężczyźni, a ile kobiety, oraz ilu wiernych przystępuje do Komunii świętej.

Badanie przeprowadza Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego, pierwszy w Polsce ośrodek badań nad religijnością oraz duszpasterstwem. Został on założony w 1972 r. przez Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego (księży pallotynów). Współpracuje z Konferencją Episkopatu Polski oraz Głównym Urzędem Statystycznym.

„Liczenie wiernych w parafii powinno odbyć się w niedzielę, 18 października 2026, oraz w poprzedzającą ją sobotę (17 października 2026) w trakcie Mszy św. sprawowanych w liturgii niedzielnej” – informuje ISKK.

Zebrane dane posłużą do uaktualnienia statystyk w Kościele katolickim w Polsce. W ten sposób powstaje „mapa religijności” – cenny materiał dla samego Kościoła oraz dla socjologów i statystyków.

Badania odbywają się zgodnie z uchwałą Konferencji Episkopatu Polski. Każdego roku Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego kieruje do parafii poprzez kurie diecezjalne kwestionariusz, w którym prosi proboszczów o przeprowadzenie w określoną niedzielę zliczania wiernych obecnych i przystępujących do Komunii świętej na każdej Mszy, a także we wszystkich – o ile jest ich więcej niż jedna – świątyniach należących do parafii.

Wypełnione online formularze najpierw trafiają z parafii do miejscowej kurii biskupiej, a następnie są zbiorczo przesyłane do ISKK. Do badania wybierana jest zawsze tzw. przeciętna niedziela, która nie przypada w święto ani uroczystość, które bardziej niż zwykle zmotywowałyby ludzi do uczestniczenia we Mszy św.

Podczas badania zakłada się, że proboszczowie podają prawidłową liczbę mieszkańców, którzy realnie zamieszkują teren parafii. Chodzi o to, by uniknąć niejasności związanych m.in. z odpływem wiernych, którzy wyemigrowali za granicę i tylko sporadycznie utrzymują kontakt z rodzinną miejscowością, a faktycznie współuczestniczą (lub nie) w praktykach religijnych w innej miejscowości.

Według ostatnich danych wskaźnik „dominicantes” (uczestników niedzielnych Mszy św.) w 2024 r. wyniósł 29,6%, a „communicantes” (przyjmujących w niedzielę Komunie św.) – 14,6%. W stosunku do 2023 r. nastąpił wzrost wskaźnika „dominicantes” o „0,57 pkt proc. a „communicantes” – o 0,64 pkt proc.

Najwyższy wskaźnik „dominicantes” odnotowano w diecezjach: tarnowskiej (62,3%), rzeszowskiej (52,4%) i przemyskiej (50,0%). Najwyższy wskaźnik „communicantes” dotyczy diecezji: tarnowskiej (26,2%), zamojsko-lubaczowskiej (21,8%) i białostockiej (21,2%). Najniższe wskaźniki są na zachodzie kraju, w niektórych diecezjach wskaźnik „dominicantes” nie przekracza 18% – tak jest w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (17,53%) i archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej (17,59%).