Warszawa: szpital im. Ks. Anny Mazowieckiej upamiętni Stanisławę Leszczyńską – położną z Auschwitz

W 130. rocznicę urodzin Stanisławy Leszczyńskiej, w piątek 8 maja szpital im. Ks. Anny Mazowieckiej w Warszawie uczci osobę i posługę bohaterskiej położnej z Auschwitz, kandydatki na ołtarze. W uroczystościach wezmą udział metropolita łódzki kard. Grzegorz Ryś i metropolita warszawski abp Adrian Galbas.

Uroczystości upamiętniające Stanisławę Leszczyńską odbędą się 8 maja. Jest to dzień jej urodzin, który został ustanowiony jednocześnie Polskim Dniem Położnej.

Obchody rozpoczną się Mszą świętą o godz. 12.00 w kościele sióstr wizytek (ul. Krakowskie Przedmieście 34), której będzie przewodniczył kard. Grzegorz Ryś. O godz. 13.30 abp Adrian Galbas dokona odsłonięcia i poświęcenia rzeźby upamiętniającej Stanisławę Leszczyńską przy szpitalu im. Ks. Anny Mazowieckiej przy ul. Karowej 2. Autorem rzeźby, sylwetki położnej, jest artysta rzeźbiarz Andrzej Renes.

Na uroczystości zaprasza Komitet Budowy Pomnika Upamiętniającego Postać Położnej Stanisławy Leszczyńskiej. „To wyjątkowe wydarzenie będzie okazją do uczczenia niezwykłej odwagi, poświęcenia i człowieczeństwa w najtrudniejszych czasach” – czytamy w zaproszeniu na stronie poświęconej Stanisławie Leszczyńskiej.

Stanisława Leszczyńska urodziła się 8 maja 1896 r. w Łodzi. Matka, Henryka Zambrzycka, pracowała w fabryce Poznańskiego, zaś ojciec, Jan Zambrzycki, dorywczo zajmował się pracami stolarskimi. Mieszkali na Bałutach, przy ulicy Żurawiej 7. Stanisława rozpoczęła edukację w wieku 7 lat, najpierw indywidualnie, a po dwóch latach w progimnazjum Wacława Maciejewskiego. W tym czasie jej ojciec trafił na 5 lat do carskiej armii. 17 października 1916 r. Stanisława wyszła za mąż za Bronisława Leszczyńskiego, znanego łódzkiego zecera. Po roku przyszedł na świat ich pierwszy syn Bronisław, dwa lata później córka Sylwia.

Do stolicy Stanisława Leszczyńska przeprowadziła się w 1920 r., gdzie wstąpiła do Szkoły Położniczej przy ulicy Karowej. Mąż i dwójka dzieci, znajdujące się także pod opieką dziadków, zostali w Łodzi. Po skończeniu szkoły (z wyróżnieniem) zaczęła pracować jako położna. Urodziła też jeszcze dwóch synów – Stanisława i Henryka, którzy trafili do obozów w Gusen i Mauthausen, natomiast Stanisława z córką została wywieziona do Oświęcimia (17 kwietnia 1943 roku). Otrzymały numery obozowe – 41335 i 41336.

Jak podkreślają biografowie, Stanisława okazała się bardzo przewidująca. W proszku do zębów przemyciła do obozu certyfikat ukończenia szkoły dla położnych. Gdy dowiedziała się, że pełniąca funkcję obozowej położnej Niemka zachorowała, zaproponowała doktorowi Mengele, że może ją zastąpić. Oprawca z Oświęcimia zgodził się, ale zapowiedział, że każde urodzone dziecko ma być traktowane jako martwe. To wtedy Leszczyńska miała powiedzieć „Nie, nigdy. Nie wolno zabijać dzieci!”. Robiła wszystko, by chronić je przed okrutnymi eksperymentami, stara się wspierać matki i ratować niemowlęta.

Dramatyczne wspomnienia spisała w „Raporcie położnej z Oświęcimia”, opublikowanym po raz pierwszy w 1965 r. Na podstawie książki powstał spektakl „Oratorium oświęcimskie”.

Przyjmowała porody w nieludzkich warunkach obozowych. Dzieci trzeba było także ukrywać przed niemieckimi esesmanami. Według relacji świadków, Leszczyńska odbierała porody zazwyczaj samodzielnie. Jednak niemal wszystkie dzieci narodzone w obozie umierały z głodu. Na ponad 3 tys. uratowanych przez Leszczyńską dzieci – obóz przeżyło ok. 30. Do dzisiaj na całym świecie żyje kilkanaście osób, którym dzięki bohaterskiej położnej udało się przeżyć Auschwitz.

Funkcję położnej pełniła aż do opuszczenia obozu przez Niemców, czyli 26 stycznia 1945 roku. Wszyscy, nawet Niemcy, nazywali ją „Mateczką” – można przeczytać w licznych dokumentach opisujących bohaterkę obozu koncentracyjnego.

Stanisława Leszczyńska pracowała jako położna do 1958 r. W 1973 r. stan jej zdrowia znacząco się pogorszył. Zmarła 11 marca 1974 r., a jej pogrzeb odbył się na cmentarzu św. Rocha na Radogoszczy w Łodzi.

W marcu 1992 r. został wydany dekret otwierający proces beatyfikacyjny Stanisławy Leszczyńskiej w archidiecezji łódzkiej. Wówczas rozpoczęła się mozolna praca związana ze zbieraniem dokumentów i świadectw. Jednak – jak informował postulator procesu beatyfikacyjnego Stanisławy Leszczyńskiej ks. Dominik Sujecki – ze względu na brak możliwości badawczych archiwów oraz sytuację polityczną w kraju związaną z pracami nad Konstytucją RP, zwłaszcza jej zapisami odnoszącymi się do ochrony ludzkiego życia, w listopadzie 1997 r. proces został wstrzymany. Wznowił go dopiero metropolita łódzki abp Grzegorz Ryś, mianując w maju 2020 r. postulatorem ks. Sujeckiego (pierwszym był ks. Ireneusz Pękalski, późniejszy biskup pomocniczy łódzki). Po zakończeniu etapu diecezjalnego akta procesu zostały przekazane Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych.

W 1996 r. w podziemiach kościoła na Placu Kościelnym zorganizowano kryptę, w której zostały złożone doczesne szczątki Stanisławy Leszczyńskiej. Zostały tam przeniesione z cmentarza na Radogoszczy.

Diecezjalny etap procesu beatyfikacyjnego położnej z Auschwitz został zamknięty 11 marca 2024 r., w 50. rocznicę śmierci Stanisławy Leszczyńskiej.

Stanisława Leszczyńska jest cioteczną prababką Anny Lewandowskiej, żony piłkarza Roberta Lewandowskiego. Mama Anny Lewandowskiej, Maria Stachurska, napisała o zmarłej krewnej książkę „Położna. O mojej cioci Stanisławie Leszczyńskiej”. Powstał też film dokumentalny „Położna” w jej reżyserii, który był wyświetlany m.in. w dniu zakończenia diecezjalnego procesu beatyfikacyjnego w Łodzi.

Każdego roku w okolicy dnia 11 marca w kościele pw. Wniebowzięcia NMP w Łodzi odbywa się uroczysta Msza święta w intencji beatyfikacji Sługi Bożej Stanisławy Leszczyńskiej, w której uczestniczą nie tylko łodzianie, ale i położne zrzeszone w Izbach Pielęgniarek i Położnych z całej Polski, którym patronuje łódzka bohaterka z Auschwitz. Jest też ona nieformalną patronką odbywających się od lat Marszów dla Życia i Rodziny, które przechodzą ulicami Oświęcimia.