Warszawa: ukazało się „Vademecum katolickiej nauki społecznej”

Pilna potrzeba formacji laikatu w odpowiedzi na rosnąca świadomość roli świeckich w Kościele – to motyw przewodni inicjatywy, jaką jest publikacja „Vademecum katolickiej nauki społecznej”. Prezentacja książki pod redakcją ks. prof. Tadeusza Borutki oraz ks. prof. Wiesława Łużyńskiego odbyła się dziś w Sekretariacie Konferencji Episkopatu Polski w Warszawie. Spotkanie zostało zorganizowane przez Katolicką Agencję Informacyjną.

– Dzisiaj, może bardziej niż kiedykolwiek, potrzebna jest formacja nie tylko duchowa, ale także intelektualna i doktrynalna osób świeckich. Można powiedzieć, że na dzisiejsze czasy to ona jest siłą napędową dla rozwoju i całej działalności Akcji Katolickiej. Ufam, że vademecum będzie nie tylko kolejną książką na półce, ale przede wszystkim stanie się ważnym podręcznikiem codziennej pracy formacyjnej – napisał bp Marek Mendyk, ordynariusz świdnicki, Krajowy Asystent Kościelny Akcji Katolickiej w Polsce, w liście skierowanym do uczestników spotkania.

ks. prof. Wiesław Łużyński, rektor Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Toruńskiej wyjaśnił, że „Vademecum katolickiej nauki społecznej” ma być m.in. pomocą formacyjną dla członków Akcji Katolickiej oraz innych świeckich w Kościele. Zaznaczył, że książka nie jest obszerna, co stanowi raczej jej atut – łatwiej po nią sięgnąć.

Omówił krótko zawartość publikacji – od wstępu, gdzie wyjaśnione jest, czemu w ogóle Kościół odnosi się do doczesnych rzeczywistości, jak gospodarka, polityka czy kultura, poprzez kolejne rozdziały, w których poruszane są najważniejsze zagadnienia związane z katolicką nauką społeczną. Podkreślił, że papieże wypowiadający się w kwestiach związanych z gospodarką, polityką czy kulturą nie zabierają głosu jako eksperci w tych dziedzinach ale wskazują na ich moralny czy etyczny wymiar.

Szczególnie zwrócił uwagę na ostatni rozdział, dotyczący relacji państwo – Kościół, gdzie przedstawione jest soborowe nauczanie na ten temat, ze wskazaniem na znaczenie wolności religijnej, autonomii państwa i Kościoła a także wzajemnej współpracy dla dobra człowieka.

Ks. prof. Borutka z UPJPII podkreślił, że orędzie zbawienia obejmuje wszystkie wymiary życia człowieka, natomiast kwestie polityczne, czy gospodarcze to domena zaangażowania ludzi świeckich, którzy powinni być odpowiednio przygotowani do podejmowania w tych dziedzinach również misji ewangelizacyjnej, do której każdy jest zobowiązany na mocy chrztu.

Nawiązując do nauczania św. Jana Pawła II przypomniał, że Kościół nie potrzebuje żadnej partii i żadna partia nie ma prawa powoływać się bezpośrednio na Kościół, choć Kościół wskazuje na zasady, na których powinna opierać się organizacja życia społecznego. Zwrócił uwagę, że „Vademecum…” przybliża, porządkuje i wyjaśnia te zasady, dając katolikom angażującym się w życie publiczne, w tym członkom Akcji Katolickiej, konkretne narzędzie.

Ks. Jan Bartoszek , asystent kościelny Akcji Katolickiej Diecezji Tarnowskiej zwrócił uwagę że „Vademecum…” ma być kompasem przede wszystkim dla świeckich, po to, by mogli podejmować świadomy apostolat.  Zaznaczył, że dziś żyjemy w dobie szczególnego zamętu pojęciowego związanego ze współczesnymi ideologiami i taki kompas jest szczególnie potrzebny.

Historię odnowienia Akcji Katolickiej w Polsce przypomniał mgr inż. Andrzej Kamiński, działacz społeczny, polityczny i samorządowy, obecnie wicestarosta bielski, członek Akcji Katolickiej.

– W wielu  trudnych sytuacjach, kiedy trzeba było podejmować decyzje, czy kierować się w którymś kierunku,  dla mnie bardzo ważna była właśnie Ewangelia i nauczanie Kościoła. Starałem się również sięgać do nauki społecznej Kościoła, aby mieć dojrzałe sumienie chrześcijańskie, które pozwala nam odpowiednio postępować – powiedział. Podkreślił, że Vademecum nie zatrzymuje się tylko na teorii, lecz zachęca do działania,  pomaga odkrywać konkretne obszary odpowiedzialności ludzi świeckich. – Przede wszystkim chodzi tutaj o troskę o rodzinę, wychowanie, kulturę i życie lokalne, wspólnot, w których uczestniczymy – dodał.

„Vademecum katolickiej nauki społecznej” w przystępny sposób przedstawia najważniejsze zagadnienia społecznego nauczania Kościoła. W ośmiu rozdziałach omówiono teologiczne podstawy katolickiej nauki społecznej, jej genezę, źródła i metody, a także kluczowe obszary działania – zasady moralne i społeczne, miejsce człowieka w życiu wspólnot, jego aktywność w polityce, gospodarce i kulturze oraz relacje państwo-Kościół. Celem opracowania jest ułatwienie czytelnikowi zrozumienia węzłowych problemów społecznego nauczania Kościoła i zachęcenie do refleksji nad własnym zaangażowaniem.

Inicjatywa powstania vademecum zrodziła się wśród Księży Asystentów Diecezjalnych Akcji Katolickiej w Polsce, w odpowiedzi na rosnącą świadomość roli świeckich w Kościele. Współcześni wierni, żyjąc w świecie pełnym wyzwań społecznych i politycznych, potrzebują solidnej wiedzy, aby skutecznie działać w dobrach doczesnych i przyczyniać się do budowania Królestwa Bożego na ziemi. Publikacja kierowana jest zarówno do członków Akcji Katolickiej, jak i wszystkich ludzi dobrej woli, którym zależy na świadomym i odpowiedzialnym uczestnictwie w życiu społecznym.

„Vademecum katolickiej nauki społecznej. Materiały studyjne dl Akcji Katolickiej” pod redakcją ks. Tadeusza Borutki i ks. Wiesława Łużyńskiego, Kraków – Warszawa 2026