Watykan: macierzyństwo zastępcze nową formą kolonializmu

Macierzyństwo zastępcze traktuje człowieka jako przedmiot transakcji i stanowi „nową formę kolonializmu” wspieraną przez mechanizmy rynkowe, które ostatecznie prowadzą do wyzysku osób najbardziej bezbronnych – powiedział 13 stycznia w Rzymie watykański sekretarz ds. stosunków z państwami abp Paul Richard Gallagher. Uczynił to podczas dialogu „Wspólny front na rzecz godności ludzkiej: zapobieganie komercjalizacji kobiet i dzieci w macierzyństwie zastępczym”, który odbył się w Ambasadzie Włoch przy Stolicy Apostolskiej (Palazzo Borromeo).

Wypowiedź szefa watykańskiej dyplomacji opierała się na niedawnych słowach papieża Leona XIV, który 9 stycznia 2026 r. w przemówieniu do korpusu dyplomatycznego przy Stolicy Apostolskiej określił tę praktykę jako naruszenie godności dziecka – sprowadzonego do roli „produktu” – oraz matki – wykorzystywanej jako narzędzie w procesie rodzenia – poprzez przekształcenie ciąży w „usługę podlegającą negocjacji”.

„W centrum nie może znajdować się pragnienie osoby dorosłej”

Abp Gallagher zauważył, że podstawowym problemem jest komercjalizacja osoby: nawet jeśli przedstawia się to jako „hojny” gest, logika umowna ostatecznie stawia interes dorosłego ponad dobro dziecka. W jego analizie dziecko zostaje „oddane” na mocy umowy, a kobieta zostaje zredukowana do narzędzia reprodukcyjnego, co ma bezpośrednie konsekwencje społeczne dla rozumienia macierzyństwa i ludzkiej godności.

Podkreślił również, że formalna zgoda nie zawsze stanowi gwarancję przed nadużyciami: wiele umów podpisuje się pod presją ekonomiczną i za pośrednictwem agencji pośredniczących, które ograniczają rzeczywistą swobodę decyzyjną.

Podczas spotkania poruszono również kwestię międzynarodowej debaty na temat tego, czy należy zakazać, czy uregulować to zjawisko. Abp Gallagher przestrzegł, że regulacje mogą okazać się „nieodpowiednie i przynosić skutki odwrotne do zamierzonych”, ponieważ ułatwiając i „zabezpieczając” procedury, zwiększają popyt, a tym samym podaż: więcej umów, więcej kobiet narażonych na wykorzystywanie i więcej dzieci traktowanych jak towar.

Włochy bronią zaostrzenia przepisów karnych od 2024 r.

W tej samej dyskusji uczestniczyła włoska minister ds. rodziny, dzietności i równych szans, Eugenia Maria Roccella, która broniła linii legislacyjnej Włoch i odrzuciła możliwość mówienia o „darowiźnie” w przypadku macierzyństwa zastępczego: „nie można zawrzeć umowy dotyczącej ciąży”, stwierdziła, podkreślając, że priorytetem musi być ochrona małoletnich i skoordynowane działania na forach wielostronnych.

Stolica Apostolska: międzynarodowa współpraca i ochrona małoletnich

Abp Gallagher zaapelował o współpracę na szczeblu międzynarodowym, aby zapobiec utrwaleniu się tej praktyki, zwłaszcza w biedniejszych krajach, przypominając, że „nikt nie ma prawa do dziecka”, które jest darem, oraz że dyplomacja Stolicy Apostolskiej będzie nadal nalegać na ochronę praw dzieci.