Watykan: starzenie się społeczeństw wyzwaniem dla Kościoła

Starzenie się społeczeństwa staje się coraz większym wyzwaniem również dla Kościoła. Sympozjum o opiece duszpasterskiej nad chorymi w starszym wieku zorganizowała w Watykanie Papieska Rada Duszpasterstwa Służby Zdrowia.

Starzenie się społeczeństwa staje się coraz większym wyzwaniem nie tylko dla instytucji państwowych i społecznych, ale również dla Kościoła. Wykazało to sympozjum o opiece duszpasterskiej nad chorymi w starszym wieku, które zorganizowała w Watykanie Papieska Rada Duszpasterstwa Służby Zdrowia. Była to XXII konferencja międzynarodowa, przeprowadzona przez ten urząd kurialny, powołany do życia przez Jana Pawła II w 1985 (początkowo jako Komisja, od r. 1988 – pod obecną nazwą).

Zdaniem obradujących, analiza demograficzna mówi jasno, że żaden z krajów Unii Europejskiej nie będzie w stanie sprostać za kilka lat wymaganiom opieki lekarskiej i systemowi świadczeń emerytalno-rentowych. A zaangażowani w wolontariat i opiekę hospicyjną polscy uczestnicy tego spotkania podkreślili, że by móc sprostać tym wyzwaniom, logikę komercji trzeba zastąpić logiką służby.

Pierwsza część watykańskiego sympozjum poświęcona była szerokiej analizie sytuacji demograficznej. „Ukazała ona nieubłagany obraz, zwłaszcza dla Europy, która jest kontynentem, bardzo szybko się starzejącym i że szybko na szeroką skalę staniemy w obliczu większości ludzi starych” – powiedział w Radiu Watykańskim uczestniczący w kongresie ks. Jacek Woroniecki, dyrektor hospicjum w Szczecinie.

Zaznaczył, że trzeba odważnie stawiać pytanie: co w takiej sytuacji robić, jakie mechanizmy uruchomić, żeby społeczeństwo mogło funkcjonować, co zrobić, żeby wzmocnić znaczenie rodziny i przekonać ludzi, że dziecko jest potencjałem a nie zagrożeniem. „Dziś również do prokreacji podchodzimy bardzo komercyjnie. Liczy się, czy to się opłaca i czy dam sobie z tym radę” – mówi kapłan. Jako pewną drogę wyjścia wskazuje on porzucenie logiki komercji i zmierzenie się z pytaniem: kto będzie pracował na naszą emeryturę i kto będzie się mną opiekował, kiedy ja sam będę potrzebować tej opieki.

Krajowy duszpasterz hospicjów ks. Piotr Krakowiak przyznaje z kolei, że na nim ogromne wrażenie zrobiły na kongresie słowa ukazujące zależność między starzeniem się a bogaceniem się poszczególnych krajów. „Mieszkańcy bogatego świata Zachodu i Ameryki Północnej najpierw się wzbogacili i dopiero teraz się starzeją. Natomiast kraje rozwijające się czy też będące – jak Polska – w okresie transformacji, równocześnie się bogacą i starzeją. Niektóre niestety najpierw się zestarzeją a dopiero potem wzbogacą” – powiedział drugi rozmówca Radia Watykańskiego. Dodał, że pociągnie to za sobą kłopoty finansowe na poziomie państwowym.

Widać to już zresztą chociażby w polskiej służbie zdrowia. „Pieniędzy w funduszu zdrowia zwyczajnie nie starcza. Stąd dyskusja, żeby współfinansować leczenie. Z drugiej jednak strony, niezależnie od tego, ile będzie tych pieniędzy w funduszu, zawsze będzie ich za mało, ponieważ liczba osób starszych będzie rosła dużo szybciej niż możliwości finansowania służby zdrowia” – podkreślił ks. Krakowiak.

W tej sytuacji wskazał on dwie drogi: albo tradycyjne narzekanie, jak jest nam źle, albo zakasanie rękawów i powiedzenie: razem możemy zrobić dużo. Marzeniem krajowego duszpasterza hospicjów jest stworzenie „mody na pomaganie”, szczególnie wśród ludzi starszych. Stąd inicjatywa „50+”. „Zamiast siedzieć i mówić, że strzyka ci w kościach, przyjdź pomagać jeszcze bardziej potrzebującym, starszym, chorym terminalnie w hospicjach” – apeluje ks. Krakowiak. Chodzi o to, by wspólnie zmieniać naszą rzeczywistość i tworzyć społeczeństwo obywatelskie, które będzie troszczyć się o siebie nawzajem. Taka postawa, dodaje ks. Woroniecki, może postawić tamę także promowanej na Zachodzie eutanazji. „Musimy być świadomi tego, że zwolennicy eutanazji opierają się na danych czysto ekonomicznych” – podkreśla dyrektor hospicjum ze Szczecina.