Watykanista: choroba Leona XIV może wpłynąć na dalszy kształt jego pontyfikatu

Hospitalizacja i operacja płuca Leona XIV wywołały pytania o tempo zmian w Watykanie, przyszłe nominacje oraz planowaną podróż papieża do Ameryki Południowej. Możliwe są zarówno korekty harmonogramu, jak i przyspieszenie decyzji personalnych – pisze włoski komentator watykański Andrea Gagliarducci.

Pontyfikat między ciągłością a zmianami

Jak zauważa, przed ogłoszeniem informacji o chorobie papieża wydawało się, że Leon XIV będzie miał przed sobą długi pontyfikat, podczas którego zdąży przeprowadzić zmiany w Kurii Rzymskiej oraz wpłynąć na skład episkopatu i Kolegium Kardynalskiego. Dotychczas jednak papież unikał szeroko zakrojonych reform, stawiając na stopniowe korekty i kontynuację wybranych kierunków poprzednika.

Leon XIV rozpoczął pontyfikat w trakcie Jubileuszu, a jednym z jego pierwszych wyzwań stało się umocnienie jedności w Kurii i Kościele. Dotrzymał zobowiązań poprzednika związanych z obchodami jubileuszowymi, a pierwszy konsystorz zwołał na dzień po ich zakończeniu. Pod własnym nazwiskiem opublikował także przygotowaną przez Franciszka adhortację apostolską „Dilexi te”.

Rodzina i dziedzictwo Franciszka

Gagliarducci przypomina, że hospitalizacja papieża zbiegła się z obchodami dziesiątej rocznicy publikacji adhortacji Amoris laetitia, jednego z dokumentów Franciszka wywołujących spory interpretacyjne. Podczas spotkania poświęconego rodzinie, rozpoczętego 7 października, Leon XIV wezwał do odważnej odpowiedzi na współczesne wyzwania i ponownego skupienia uwagi Kościoła na rodzinie. W liście zwołującym spotkanie podkreślono potrzebę uwzględnienia głębokich przemian wpływających na życie rodzinne.

Zdaniem komentatora Leon XIV nie opowiada się ani za zerwaniem z tradycją Kościoła, ani za bezwarunkowym podtrzymywaniem wszystkich interpretacji związanych z poprzednim pontyfikatem. Jego dotychczasowy styl charakteryzują ostrożność, namysł i poszukiwanie porozumienia.

Podróż do Ameryki Południowej pod znakiem zapytania

Watykanista cytuje wypowiedź sekretarz stanu, kard. Pietro Parolina z 15 października, który powiedział dziennikarzom, że pontyfikat może zostać „przekształcony”. Później wyjaśniał, że miał na myśli przede wszystkim planowaną podróż papieża do Argentyny, Urugwaju i Peru.

Wizyta, zaplanowana na 6–17 listopada, ma objąć trzy kraje i 14 miejsc, a jej program przewiduje liczne przeloty samolotem i helikopterem, w tym pobyt w położonym na wysokości ponad 3 tys. metrów n.p.m. Cuzco.

Po operacji usunięcia dolnego płata prawego płuca papież może potrzebować zmiany dotychczasowego trybu pracy i ograniczenia obowiązków – przypuszcza Gagliarducci. Ewentualna modyfikacja programu podróży lub jej przełożenie zależałyby od przebiegu rekonwalescencji. Na razie jednak wyjazd pozostaje zaplanowany zgodnie z pierwotnym harmonogramem, a według przekazanych informacji medycznych nie ma przeciwwskazań do jego odbycia – dodaje.

Możliwe przyspieszenie nominacji

Zmiana dotychczasowego stylu rządzenia mogłaby zdaniem dziennikarza agencji ACI Stampa oznaczać także przyspieszenie nominacji i budowę zespołu, który zapewniłby sprawne funkcjonowanie Stolicy Apostolskiej również podczas ewentualnych nieobecności papieża. Wśród hierarchów, z którymi Leon XIV utrzymuje dobre relacje wymienia kardynałów Kevina J. Farrella i Michaela Czernego oraz abp. Paula Richarda Gallaghera.

W dniach poprzedzających hospitalizację papież zatwierdził wybór kard. Luisa Antonio Tagle na dziekana Kolegium Kardynalskiego oraz abp. Vittoria Francesca Violi na archiprezbitera Bazyliki św. Piotra. Oba stanowiska mają istotne znaczenie dla funkcjonowania Watykanu, a nominacje te były oczekiwane jeszcze przed chorobą papieża.

Nie jest jednak przesądzone, czy wydarzenia te zapowiadają przyspieszenie zmian personalnych. Możliwe, że dotychczasowa ostrożność Leona XIV wynika przede wszystkim z jego sposobu podejmowania decyzji, a nie z napięcia między kontynuacją a reformą.

Choroba może wpłynąć na dalszy kształt pontyfikatu, wymuszając większą koncentrację na najważniejszych zadaniach i szybsze podejmowanie niektórych decyzji. Na razie kierunek tych zmian pozostaje nieznany – stwierdza Andrea Gagliarducci.