Watykańskie finanse 2025: kapitał własny wzrósł, zmalał zysk operacyjny

Administracja Dóbr Stolicy Apostolskiej (APSA), pełniąca rolę centralnego urzędu finansowego i budżetowego, a także banku centralnego Watykanu, opublikowała raport za ubiegły rok. Kapitał własny wzrósł o niemal 90 mln euro do blisko 2,7 mld, a zysk operacyjny zmalał blisko trzykrotnie – informuje Vatican News.

Jak podkreślono w raporcie, priorytetem APSA pozostaje ochrona i wzmocnienie dziedzictwa Kościoła oraz zagwarantowanie usług wspierających Kurię Rzymską. Zwrócono uwagę, że rok 2025 był rokiem szczególnym, ponieważ zmarł papież Franciszek, a wybrany został Leon XIV. „Administracja zagwarantowała pełną ciągłość i stabilność usług, potwierdzając swoją rolę jako instytucjonalnej obecności w służbie Stolicy Apostolskiej” – powiedział mediom watykańskim prezes APSA abp Giordano Piccinotti.

Rzekome straty są iluzoryczne

Hierarcha tłumaczy, że spadek zysku operacyjnego niemal o jedną trzecią w porównaniu z rokiem 2024 (z 62,2 mln euro do 22,8 mln) wynika wyłącznie z reorganizacji watykańskiego portfela finansowego i przejmowania przez APSA decyzją papieża Franciszka niektórych kompetencji watykańskiego banku IOR (Instytut Dzieł Religijnych).

Abp Piccinotti wskazał równocześnie, że 2025 „był rokiem powrotu do normalnych warunków operacyjnych i w tym kontekście sygnały są pozytywne”. Tłumaczył, że zarządzanie aktywami przyniosło w bilansie wynik ujemny (- 3,7 mln euro), ale to efekt przyjęcia przez Watykan nowych zasad rachunkowości zgodnych z zasadami nowej watykańskiej Polityki Zarządzania Finansami (VFMP).

Abp Piccinotti wyjaśnił, że w efekcie prowadzi to do rozbieżności między wynikiem księgowym (-3,7 mln euro) a rzeczywistym wynikiem operacyjnym, który pozostaje dodatni (około 12,6 mln euro). Dodał, że „celem APSA nie jest generowanie zysku operacyjnego, ale raczej zachowanie i konsolidacja aktywów, które otrzymała w spadku. Inwestycje nie mają charakteru spekulacyjnego i nigdy nie są obciążone wysokim ryzykiem”.

Aktywa rosną o 89 mln euro

Segment nieruchomości był głównym motorem napędowym zwykłej działalności operacyjnej. APSA zarządza 4281 nieruchomościami we Włoszech i około 1200 lokalami za granicą – w Londynie, Paryżu, Genewie i Lozannie – poprzez spółki zależne będące w całości jej własnością. W ciągu roku wzmocniono program poprawy aktywów, wprowadzając trzyletni plan (2025-2027) dotyczący zbycia nieruchomości niestrategicznych oraz planowania urbanistycznego i legalizacji rejestru gruntów, aby uwolnić kapitał na reinwestycje w bardziej rentowne nieruchomości.

Służba Stolicy Apostolskiej: składka i to, co nie jest uwzględnione w bilansie

„Jeśli głównym celem APSA jest ochrona aktywów, to drugim, nierozerwalnie związanym z pierwszym, jest zagwarantowanie usług wspierających Stolicę Apostolską” – wskazuje abp Piccinotti – „jak choćby finansowanie potrzeb i działania Kurii Rzymskiej poprzez składkę w wysokości 22,7 mln euro”. Hierarcha wskazuje, że „być może najważniejsza część tej służby Kościołowi nie znajduje odzwierciedlenia w danych budżetowych. Około 40% zasobów ludzkich Administracji pracuje na rzecz innych jednostek Stolicy Apostolskiej – dykasterii, organizacji i fundacji – w ramach działań, które są w większości bezpłatne. Te działania wymagają czasu i personelu, nie generując przychodów, ale stanowią administracyjny kręgosłup Kurii”.

Budowanie, a nie tylko ochrona

Abp Piccinotti podsumowuje, że 2025 rok był nie tylko rokiem zarządzania, ale także budowy. Wymienił podpisanie umowy z Dykasterią ds. Kościołów Wschodnich w sprawie zarządzania aktywami nieruchomości, uruchomienie planu zagospodarowania nieruchomości oraz projekty realizowane do 2026 roku – od centrum agrowoltaicznego „Fratello Sole” w Santa Maria di Galeria, po przebudowę Domus Paolo VI.

Na zakończenie hierarcha powiedział, że pracy APSA przyświecają trzy słowa-hasła:  roztropność, przejrzystość i służba. Podkreślił, że aktywa powierzone APSA nie są „celem”, lecz „narzędziem” misji Kościoła.