We Wrocławiu ruszyły prace nad Towarzystwem Katolickiej Nauki Społecznej

Po siedmiu latach przerwy wykładowcy i badacze katolickiej nauki społecznej ponownie spotkali się na ogólnopolskim zjeździe. Wrocławskie obrady, zorganizowane 16–17 września przez Fundację Obserwatorium Społeczne, miały jednak prowadzić do czegoś więcej niż tylko odnowienia dawnej tradycji spotkań. Jednym z najważniejszych rezultatów zjazdu stała się decyzja o rozpoczęciu prac nad powołaniem Ogólnopolskiego Towarzystwa Katolickiej Nauki Społecznej.

Potrzeba stworzenia trwałej struktury wyrastała bezpośrednio z diagnozy postawionej podczas dwóch dni rozmów. Środowisko KNS w Polsce istnieje i prowadzi wartościowe badania, ale jest rozproszone pomiędzy uczelnie, struktury kościelne, organizacje społeczne i środowiska eksperckie. Brakuje natomiast stałej przestrzeni wymiany informacji, wspólnego podejmowania badań i prezentowania dorobku. Podczas dyskusji z udziałem abp. Józefa Kupnego i bp. Mariana Florczyka zwracano uwagę, że informacje o publikacjach, badaniach i inicjatywach często nie docierają nawet do innych osób zajmujących się społecznym nauczaniem Kościoła.

Abp Józef Kupny podkreślał również znaczenie samej obecności KNS w formacji przyszłych duchownych. Zwracał uwagę, że ksiądz stający później „przy ambonie” powinien mieć „wyczulenie na sprawy społeczne” i wiedzieć, co Kościół ma na ich temat do powiedzenia. W dyskusji pojawiła się więc wizja dwóch wzajemnie uzupełniających się przestrzeni: akademickiej refleksji i badań nad współczesnymi problemami oraz przekazywania społecznego nauczania Kościoła kolejnym pokoleniom.

Właśnie temu mogłoby służyć nowe Towarzystwo. Nie chodzi jedynie o formalną organizację wykładowców jednego przedmiotu. Dyskutanci wskazywali, że KNS jest dziś obecna także w politologii, socjologii, ekonomii czy działalności think tanków i organizacji społecznych. Nowe środowisko powinno więc być otwarte również na osoby, które prowadzą badania inspirowane katolicką nauką społeczną, nawet jeśli formalnie nie są jej wykładowcami.

Za formalizacją współpracy przemawiał również bardzo praktyczny argument: stowarzyszenie zapewnia ciągłość działania, posiada reprezentację i może stać się partnerem dla Konferencji Episkopatu Polski, uczelni, organizacji społecznych czy instytucji publicznych. Jak zauważono podczas dyskusji, własne stowarzyszenia posiada dziś większość środowisk skupionych wokół poszczególnych dyscyplin teologicznych, a tam, gdzie istnieje trwała struktura, współpraca zwykle funkcjonuje sprawniej.

Ostatecznie uczestnicy opowiedzieli się za rozpoczęciem prac nad stowarzyszeniem. Do grupy inicjującej jego powstanie weszli ks. prof. Arkadiusz Wuwer, prof. Sławomir Sowiński, ks. prof. Piotr Mazurkiewicz, o. prof. Kazimierz Papciak SSCC, prof. Janusz Węgrzecki, prof. Tadeusz Kamiński oraz ks. prof. Stanisław Fel. Grupa ma wypracować organizacyjny i formalny kształt przyszłego Towarzystwa.

Wrocławski zjazd może więc oznaczać coś więcej niż powrót do spotkań przerwanych siedem lat temu. Dawne zjazdy budowały środowisko skupione wokół takich postaci jak ks. Jan Krucina, ks. Józef Majka czy o. Maciej Zięba OP. Dziś wyzwaniem jest stworzenie jego nowej formuły, zdolnej nie tylko pielęgnować dorobek KNS, ale wspólnie mierzyć się z nowymi „kwestiami społecznymi”: sztuczną inteligencją, wojną, demografią czy polaryzacją społeczną.

Powołanie Towarzystwa ma być zatem nie tyle instytucjonalizacją przeszłości, ile próbą zapewnienia ciągłości, współpracy i wspólnego głosu środowiska KNS w Polsce.