Wiara, historia i kultura w malowniczych krajobrazach

W Lublinie w siedzibie Kurii archidiecezjalnej odbyła się konferencja prasowa poświęcona zakończeniu prac w ramach projektu „Kazimierz Dolny oraz wybrane zespoły zabytkowe Powiśla Lubelskiego – renowacja i ochrona dziedzictwa”.

Odnowieniu poddano wnętrza i elewacje 12 kościołów i innych obiektów, a także zabytki ruchome (ołtarze, rzeźby, obrazy) w 8 parafiach. „Dziękujemy Bogu i ludziom” – powiedział podczas konferencji metropolita lubelski abp Stanisław Budzik, podkreślając, że „w tych świątyniach jest historia Polski”.

Projekt obejmował – jak zaznaczył Dariusz Kopciowski, zastępca wojewódzkiego konserwatora zabytków – „najwybitniejsze obiekty sakralne” lubelskiego Powiśla, mające ponadregionalne znaczenie. Najwięcej uwagi poświęcono słynnej farze w Kazimierzu Dolnym, uznanym za jedno z 48 polskich miast – Pomników Historii. Gruntowne odnowienie świątyni wiązało się z dokładnymi, dotąd nie przeprowadzanymi w takim zakresie badaniami konserwatorskimi. Przyniosło to wiele zaskakujących efektów. M.in. przy wymianie posadzki odkryty został obrys kościoła gotyckiego. Udało się także ustalić pierwotną kolorystykę ścian świątyni.
„W Polsce pozostało bardzo niewiele śladów XVII-wiecznych warstw barwnych” – mówiła konserwator Monika Konkolewska. Prace w kazimierskiej farze okazały się m.in. szczególną okazją do zbadania dwóch pigmentów – smalty (rodzaj błękitu) i zieleni miedziowej, użytych w świątyni przed wiekami. Dokładność badań konserwatorskich i staranność prac renowacyjnych pozwoliła przywrócić świątyniom Powiśla Lubelskiego dawny splendor. Od strony architektonicznej reprezentują one style od gotyku, poprzez renesans, barok, klasycyzm aż po neogotyk.

W Piotrawinie, szczególnie związanym z postacią głównego patrona Polski św. Biskupa i Męczennika Stanisława, m.in. wznowiona zostanie przy parafii działalność Muzeum Nadwiślańskiego. Pozostałe miejscowości, objęte projektem to Baranów, Gołąb, Józefów, Klementowice, Polanówka i Wąwolnica – główne maryjne sanktuarium Lubelszczyzny, do którego przybywają dziesiątki tysięcy pątników, ale i turystów z całej Polski.

Realizację projektu rozpoczęto w 2010 r., a naukową konferencję podsumowującą przygotowano w ubiegłym miesiącu w Kazimierzu Dolnym. Trwały jeszcze wtedy nieplanowane wcześniej prace, umożliwione przez dodatkowe fundusze. W sumie, wartość finansowa przedsięwzięcia to ponad 31 mln zł, z czego fundusze unijne pokryły 83 proc. wydatków. Dokumentacja projektu zawierała parę tysięcy stron – wspomina ks. dr Tadeusz Pajurek, dyrektor ekonomiczny archidiecezji. Parafie, decydując się na udział finansowy w projekcie, podjęły się trudnego, ale wielkiego dzieła, które służyć będzie następnym pokoleniom.
Odnowienie świątyń lubelskiego Powiśla to nie tylko przypomnienie wydarzeń chrześcijańskiej historii Polski, ale też zachęta do zaprezentowania kulturowej i turystycznej atrakcyjności tego regionu naszego kraju. Będą o tym przypominały inicjatywy promocyjne: album, film i strona internetowa www.zabytki-powisla.pl. Należy podziwiać znane zabytki w innych częściach Polski – mówili uczestnicy konferencji – ale nie można zapominać o walorach naszej „małej Ojczyzny”, w której tak wspaniale przenikały się wiara i kultura.