Wielka Brytania przełamuje tabu: Tydzień Pamięci Dziecka Utraconego

W Wielkiej Brytanii rozpoczyna się dziś Tydzień Pamięci Dziecka Utraconego – w czasie ciąży, podczas porodu i krótko po narodzeniu. Na Wyspach skala zjawiska jest bardzo duża, a do pomocy rodzicom w żałobie wzywają katoliccy biskupi Anglii i Walii.

Tydzień Pamięci Dziecka Utraconego (Baby Loss Awareness Week) nie jest inicjatywą kościelną. To szeroka, ogólnobrytyjska kampania społeczna, skupiająca ponad sto organizacji, pomagających po utracie ciąży i śmierci dziecka. 15 października tydzień zakończy „Wave of Light”: o godz. 19.00 rodziny na całym świecie zapalą świece ku pamięci zmarłych dzieci.

Doświadczenie, które do niedawna pozostawało w dużej mierze prywatne, staje się coraz bardziej widoczne społecznie. Zwracają na nie uwagę także instytucje. Co ważne, troska o rodziców, którzy zostali dotknięci utratą dziecka, łączy w Wielkiej Brytanii środowiska świeckie i kościelne, staje się polem współdziałania i porozumienia, aby to bolesne doświadczenie nie było przeżywane w samotności.

Biskupi przypominają, że zmarłe dziecko jest niepowtarzalnym człowiekiem, a jego śmierć pozostawia w rodzinie pustkę. Zapewniają, że wspólnoty parafialne pozostają otwarte dla rodzin, szukających modlitwy i pocieszenia. Episkopat przygotował także modlitwy za zmarłe dzieci i ich rodziców.

Doświadczenie połowy dorosłych Brytyjczyków

Skala zjawiska jest duża. Badanie YouGov wykazuje, że połowa dorosłych Brytyjczyków doświadczyła takiej straty albo zna kogoś, kogo ona dotknęła.  Według organizacji Sands co najmniej jedna na sześć ciąż w Wielkiej Brytanii kończy się poronieniem. W 2024 roku 4477 dzieci zmarło krótko przed porodem, podczas niego lub niedługo po narodzeniu – to średnio około 13 dzieci każdego dnia.

Czynnikiem, który potencjalnie zwiększa ryzyko poronienia jest fakt, że rodzicielstwo często bywa przesuwane na późniejszy wiek. Średni wiek matek w Anglii i Walii ponownie wzrósł w 2025 r. i wynosi 31,1 lat, a wiek kobiety jest jednym z dobrze udokumentowanych czynników zwiększających ryzyko poronienia.

Dowód istnienia

O tym, że zmienia się społeczne podejście do utraty ciąży, świadczy również wprowadzony w Anglii Baby Loss Certificate. Rodzice, którzy stracili dziecko przed 24. tygodniem ciąży, mogą bezpłatnie otrzymać państwowy certyfikat, upamiętniający jego istnienie. Nie jest to akt zgonu i dokument nie ma skutków prawnych, ale pozwala rodzicom wpisać m.in. imię dziecka oraz datę jego śmierci. Do kwietnia ubiegłego roku wydano ponad 100 tys. takich certyfikatów.

W Walii trwają przygotowania do uruchomienia analogicznego systemu.

Jak wskazują badania: po wczesnej utracie ciąży znaczna część kobiet doświadcza objawów stresu pourazowego, lęku lub depresji (za: Imperial College i Tommy’s National Centre for Miscarriage Research).

Bardzo ciekawy jest również wątek języka. Badacze UCL wraz z Sands i Tommy’s wykazali, że sposób, w jaki lekarze mówią o utracie ciąży, może pogłębiać traumę i poczucie winy. Badanie objęło setki osób z doświadczeniem straty; jego rezultatem są zalecenia dotyczące konieczności posługiwania się bardziej osobistym i wrażliwym językiem wobec rodziców.

Prace w parlamencie

W brytyjskim parlamencie działa ponadpartyjna grupa, zajmująca się szerokim zakresem problemów, związanych z utratą dziecka. 12 października w Izbie Gmin odbędzie się debata, która ma być okazją do rozliczenia rządu z bezpieczeństwa opieki położniczej i realizacji zaleceń, po bardzo poważnych dochodzeniach, dotyczących śmierci dzieci i szkód wyrządzonych rodzinom w NHS.

22 września rząd ogłosił, że od kwietnia 2027 r. rodzice po stracie dziecka przed 24. tygodniem życia mają otrzymać ustawowe prawo do maksymalnie dwóch tygodni urlopu. Będzie to urlop bezpłatny, ale po raz pierwszy samo doświadczenie utraty dziecka przed granicą 24 tygodni zostaje w ten sposób uznane w brytyjskim prawie pracy.

Głos Kościoła

W kontekście Tygodnia Dziecka Utraconego biskupi Anglii i Walii przypominają modlitwę papieża Franciszka za rodziców po stracie dziecka, aby odnajdywali pokój w świadomości miłości Boga do nich i ich dziecka. Przywołują również świadectwo Sługi Bożej Chiary Corbelli Petrillo i jej męża Enrica, którzy stracili dwoje dzieci krótko po narodzeniu.

Doświadczenie utraty dziecka w Wielkiej Brytanii coraz bardziej staje się kwestią społeczną, którą Kościół wzbogaca o własny, charakterystyczny głos – mówi nie tylko o cierpieniu rodziców, ale również o chrześcijańskiej nadziei.