Wizyta papieża i odrodzenie Kościoła we Francji

Zaplanowana na 25–28 września wizyta papieża Leona XIV przypada na okres głębokich przemian w Kościele we Francji. Po latach kryzysów związanych ze skandalami i spadkiem praktyk religijnych francuski episkopat mierzy się dziś z nowym zjawiskiem – dynamicznym wzrostem liczby katechumenów. W Wielkanoc 2026 r. chrzest przyjęło ponad 13 tys. dorosłych, o 28 proc. więcej niż rok wcześniej, a liczba nawróceń rośnie nieprzerwanie od kilku lat – pisze na łamach National Catholic Register Solène Tadié.

Odpowiedzią na to zjawisko – przypomina autorka- jest zgromadzenie prowincjalne biskupów regionu Île-de-France – pierwsze w historii poświęcone wyłącznie katechumenom i neofitom oraz zaledwie siódme tego typu od Soboru Watykańskiego II. Prace, poprzedzone szerokimi konsultacjami parafialnymi, rozpoczną się w październiku, tuż po papieskiej wizycie, a zakończą latem 2027 r. Przygotowany dokument roboczy (instrumentum laboris) wzbudził zainteresowanie także w Watykanie.

Sekretarz generalny zgromadzenia, ks. Maximilien de la Martinière, uważa, że temat katechumenatu może znaleźć się wśród najważniejszych wątków papieskich wystąpień. Jak podkreśla, konsultacje zgromadziły blisko 45 tys. uczestników, którzy przekazali około 850 tys. słów świadectw – materiał bez precedensu w historii francuskiego Kościoła.

Kim są nowi katolicy?

Dotychczasowe wyniki badań podważają wiele stereotypów. Jak zaznacza ks. de la Martinière, motywacje związane z tożsamością narodową czy reakcją na migrację pojawiają się bardzo rzadko. Katechumeni częściej pytają o przyszłość i sens życia niż o własne korzenie.

Również media społecznościowe okazują się mieć znacznie mniejsze znaczenie, niż wcześniej przypuszczano. Według badań Konferencji Episkopatu Francji zajmują dopiero ósme miejsce wśród czynników prowadzących do wiary. Najczęściej impulsem do nawrócenia są osobiste doświadczenia – cierpienie, żałoba, głębokie przeżycia duchowe lub świadectwo bliskich. – To przyjaciele najczęściej prowadzą swoich przyjaciół do wiary – podkreśla kapłan.

Lęki neofitów i wyzwania duszpasterskie

W świadectwach nowych wiernych regularnie powracają te same pytania: „Czy mam prawo się modlić?”, „Czy mogę wejść do kościoła?”, „Czy inni uznają mnie za głupca?”. Zdaniem ks. de la Martinière pokazuje to, że wielu ludzi postrzega Kościół jako zamknięty świat, do którego trudno znaleźć dostęp.

Największym wyzwaniem pozostaje jednak nie samo przygotowanie do chrztu, lecz towarzyszenie po jego przyjęciu. Kapłan zwraca uwagę, że parafie często zachęcają nowych wiernych do „znalezienia swojego miejsca”, nie tworząc jednocześnie przestrzeni do ich rzeczywistego włączenia we wspólnotę. Szczególnej troski wymagają także osoby znajdujące się w sytuacjach nieregularnych, w tym rozwiedzeni żyjący w nowych związkach oraz osoby homoseksualne. Jak podkreśla, zadaniem Kościoła jest łączenie miłości z prawdą.

Choć wnioski zgromadzenia nie będą automatycznie obowiązującym nauczaniem, staną się podstawą decyzji dwunastu biskupów prowincji.

Francja inspiracją dla innych

Inicjatywa wzbudziła zainteresowanie nie tylko we Francji. Do organizatorów zgłaszają się przedstawiciele innych francuskich prowincji kościelnych, a także episkopatów Polski, Czech i Stanów Zjednoczonych. Obserwatorów wysłały już Belgia i Szwajcaria. Zdaniem ks. de la Martinière świadczy to o tym, że Kościół we Francji jest dziś postrzegany jako swoiste laboratorium odrodzenia wiary.

Kapłan uważa, że obecny wzrost liczby nawróceń jest zjawiskiem „opatrznościowym”, dokonującym się wbrew pesymistycznym prognozom. W jego ocenie współczesny kryzys cywilizacyjny i duchowy skłania wielu ludzi do poszukiwania sensu życia właśnie w Kościele.

Temat ten koresponduje z mottem papieskiej pielgrzymki do Francji: „Aby świat miał życie”. Według organizatorów zgromadzenia rosnące zainteresowanie wizytą Leona XIV jest kolejnym znakiem odradzającej się żywotności francuskiego katolicyzmu.