Wspomnienie o śp. ks. Stanisławie Małkowskim

Marcin Przeciszewski: Ksiądz Staszek Małkowski to był kapłan bezkompromisowy, oddany bez reszty Bogu i ludziom, który płacił olbrzymią cenę za swoją postawę. Miałem okazję z nim blisko współpracować przez kilkanaście lat poczynając od 1979 roku. Był to okres, kiedy zakładaliśmy pierwszą w Warszawie i drugą w Polsce wspólnotę muminkową, czyli „Wiary i Światła”. Była to wspólnota skupiona wokół osób z niepełnosprawnością intelektualną i ich rodzin. Szukaliśmy kapelana, rozmawialiśmy z wieloma księżmi w Warszawie i nikt nie chciał się zgodzić. Odpowiedź była zawsze podobna: mam wiele zajęć i szkoda tracić czasu na tych „przygłupków”, bo przecież i tak nic nie zrozumieją. Tak – krótko mówiąc – wyglądało wówczas miejsce osób niepełnosprawnych intelektualnie w naszym Kościele.

Nieco zdesperowany spotkałem się z ks. Adamem Bonieckim, gdyż on opisał ten ruch w „Tygodniku Powszechnym”, na podstawie doświadczeń francuskich. Adam poradził kontakt właśnie z ks. Małkowskim, wówczas już mocno zaangażowanym w nieformalne duszpasterstwo opozycjonistów i stąd niezbyt mile widzianym przez Kurię. Wyjaśnił, że Staszek to wrażliwy człowiek, który na pewno nie okaże się obojętnym.

I tak się też stało, ks. Staszek przyłączył się do naszej wspólnoty i był niezwykle zaangażowanym i oddanym duszpasterzem przez kilkanaście lat. Miał wspaniały kontakt z niepełnosprawnymi, rozumiał ich potrzeby i specyfikę religijności: głębokiej, dotykającej samego sedna wiary, wrażliwej na misterium, aczkolwiek z trudnością w rozumieniu formuł katechizmu i teologii. Spotkania wówczas odbywaliśmy co tydzień, na ogół w mieszkaniach prywatnych. Zawsze otwierała je Msza św. przy zwykłym stole, a nowością wprowadzoną przez Staszka, były „homilie dialogiczne”, kiedy to po Ewangelii i jego kazaniu każdy mógł podzielić się swoją myślą czy duchową inspiracją. Tworzyło to niesamowitą atmosferę i pomagało nam wszystkim w duchowym wzroście.

A skoro Staszek był znany jako ksiądz związany z KOR, to czasami zdarzały się na tych spotkaniach wizyty milicji, polegające na legitymowaniu wszystkich obecnych. Pamiętam kiedyś ogromne zdumienie w oczach oficera, który kierował taką akcją. W pewnym momencie, widząc osoby niepełnosprawne, zarządził przerwanie legitymowania i nawet przeprosił za nieoczekiwane wtargnięcie na spotkanie.

W tym samym czasie, za namową Staszka, moja Mama rozpoczęła bliską współpracę z ruchem Gaudium Vitae, na rzecz obrony życia nienarodzonych, tworzonym przez niego wraz z ks. Ługowskim i Marią Wolframową. Mama pełniła tam dyżury, prowadząc wielogodzinne rozmowy ze zdesperowanymi kobietami wahającymi się czy nie dokonać aborcji, bądź będących pod presją otoczenia. Wiele z tych istnień udało się jej uratować.

(Pierwotna wersja tego wspomnienia ukazała się na profilu Autora na Facebooku, publikujemy za jego łaskawą zgodą.)