Wznowienie relacji ze Stolicą Apostolską to nowy rozdział w historii Polski

Wznowienie stosunków dyplomatycznych ze Stolicą Apostolską otwierało nowy rozdział w historii Polski – podkreśliła w Warszawie Hanna Suchocka.

Przemawiając w Warszawie na uroczystej sesji upamiętniającej 25-lecie wznowienia wzajemnych relacji była premier i ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej dodała, że decyzja ta została niezwykle pozytywnie przyjęta w społeczeństwie.

Hanna Suchocka przypomniała, że łączące Polskę od wieków łączyły stosunki dyplomatyczne z papiestwem i Stolicą Apostolską, w wyniku zmian politycznych po II wojnie światowej i znalezienia się Polski w obrębie wpływów Związku Radzieckiego zostały jednostronnie zerwane przez władze komunistyczne. Sytuacja ta nie uległa zmianie w związku z historycznym wyborem kard. Wojtyły na papieża, niemniej przez kolejnych 11 lat pontyfikatu Jana Pawła II nie było oficjalnych relacji dyplomatycznych ze Stolicą Apostolską.

Sytuacja uległa wyraźnemu przyspieszeniu w 1989 r., zaś po wyborach 4 czerwca wydarzenia potoczyły się z dynamiką, jakiej chyba nie oczekiwano – mówiła Hanna Suchocka. Oficjalny komunikat o wznowieniu stosunków dyplomatycznych ogłoszono 17 lipca 1989 r. i od tej daty liczymy nasze nowe relacje dyplomatyczne w stosunkach wzajemnych między Polską i Stolicą Apostolską – przypomniała b. premier.

Wznowienie tych relacji było jedną z pierwszych ważniejszych decyzji tego parlamentu. „Z jednej strony była ona wyraźnym nawiązaniem do naszej historii, w której stosunki z papiestwem miały niezwykle bogatą tradycję. Oznaczało to zatem podjęcie przerwanej tradycji wskazanie na ciągłość historyczną z państwem polskim istniejącym przed II wojną” – podkreśliła Hanna Suchocka. Jej zdaniem był to także „wyraźny sygnał polityczny, podkreślający suwerenne prawo Polski do decydowania o swoich stosunkach dyplomatycznych, które tak istotnie było ograniczone w minionym okresie”.

Był premier zaznaczyła, że dla rządu Tadeusza Mazowieckiego, którego rząd powołano 12 września 1989 r., ułożenie nowych stosunków ze Stolicą Apostolską stało się jednym z priorytetów. Przypomniała też, że przybycie do Polski pierwszego po prawie 50 latach nuncjusza apostolskiego, którym został abp. Józef Kowalczyk, było wydarzeniem bardzo oczekiwanym. Złożył on listy uwierzytelniające 6 grudnia 1989 roku. W 1990 r. zaś nowym ambasadorem już Rzeczypospolitej Polskiej przy Stolicy Apostolskiej został prof. Henryk Kupiszewski, który listy uwierzytelniające złożył 16 czerwca 1990 r.

Jednym z głównych elementów mandatu zarówno nuncjusza jak i nowego ambasadora polskiego było wynegocjowanie umowy pomiędzy Polską a Stolicą Apostolską – powiedziała b. premier. Zaznaczyła też, „że zawarcie konkordatu wpisywało się wyraźnie w nurt ówczesnej polskiej polityki zagranicznej, której jednym z elementów, obok zawierania stosunków dyplomatycznych, było także suwerenne zawieranie nowych umów międzynarodowych z poszczególnymi państwami (a nie via Moskwa, jak dotychczas)”. Nowy konkordat polski został podpisany 28 lipca 1993 r. Jego ratyfikacja przez parlament nastąpiła dopiero 5 lat później w 1998 r.

Była ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej wyraziła opinię, że konkordat stworzył „podstawy do normalizacji, które przekraczały wąskie relacje tylko między kościołem katolickim a państwem, stal się swoistym narzędziem ekumenicznym w stosunku do innych Kościołów i wspólnot wyznaniowych w Polsce”.

W uroczystej sesji zorganizowanej w Sekretariacie KEP uczestniczyli m.in. sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietro Parolin, nuncjusz apostolski w Polsce abp Celestino Migliore, ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej Piotr Nowina-Konopka, przedstawiciele władz państwowych, korpus dyplomatyczny przedstawiciele innych wyznań i religii.

W spotkaniu uczestniczyło kilkudziesięciu polskich hierarchów, w tym przewodniczący Episkopatu abp Stanisław Gądecki, kard. Kazimierz Nycz, prymas Polski abp. Wojciech Polak i prymas senior Józefa Kowalczyk, który był pierwszym powojennym Nuncjuszem Apostolskim w Polsce.