Zabytkowa cerkiew św. Michała pięknieje

Zakończył się kolejny etap prac renowacyjnych w zabytkowej cerkwi w Turzańsku k. Sanoka, wpisanej w czerwcu tego roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W czwartek, 21 listopada, świętowano również 210. rocznicę wzniesienia świątyni i 50-lecie istnienia parafii prawosławnej.

Prace renowacyjne rozpoczęły się w lipcu tego roku. Podzielone na trzy etapy. Do tej pory odnowiono nawę. W przyszłym roku konserwatorzy zajmą się babińcem, a później prezbiterium. Ostateczny efekt ich pracy będzie można zobaczyć w 2015 r.

– Wcześniejsze zakończenie nie jest możliwe ze względu na procesy technologiczne, jak przysychanie gruntów, klejów. Tego nie da się przyśpieszyć – wyjaśnia w rozmowie z KAI Małgorzata Dawidiuk, szefowa firmy „Ikos”, które prowadzi prace konserwatorskie w cerkwi.

Jedną z cech charakterystycznych świątyni są malowidła namalowane przez Josyfa Bukowczyka, które pochodzą z 1898 r. – Są bardzo wysokiej klasy. Twórca prezentuje dobry warsztat. Oryginalność polega na tym, że tematyka biblijna połączona jest z elementami ludowymi, związanymi z tym terenem, szczególnie z łemkami. To jest niespotykane w innych cerkwiach – mówi Małgorzata Dawidiuk.Do takich scen należy np. Chrystus przyjmowany przez rodzinę w strojach łemkowskich.

Cerkiew pw. św. Archanioła Michała w Turzańsku wzniesiono w latach 1801-1803. To pięciokopułowa świątynia zbudowana na planie krzyża. Pierwotnie użytkowana przez grekokatolików, opuszczona w 1947 r. po wysiedleniu mieszkańców w ramach Akcji „Wisła”. W 1963 r. została utworzona parafia prawosławna. W tym roku przypada 50. rocznica tego wydarzenia oraz 210-lecie istnienia świątyni. W czerwcu tego roku świątynia została również wpisana na listę UNESCO.

Z tego względu w czwartek, 21 listopada, uroczyście świętowano odpust św. Michała, przypadający tego dnia w kalendarzu juliańskim. Rozpoczęła go Liturgia pod przewodnictwem biskupa Paisjusza, wikariusza prawosławnej diecezji przemysko-nowosądeckiej oraz księży: dziekana Juliana Felenczaka i proboszcza w Turzańsku Marka Gocko. Po nabożeństwie w Ośrodku Kultury w Szczawnem odbyła się wystawa i prezentacja zanikających zawodów, konferencja poświęcona św. Michałowi Archaniołowi oraz cerkwi w Turzańsku. Z programem artystycznym wystąpiły dzieci ze szkoły podstawowej w Komańczy i chór z prawosławnej parafii w Krynicy. Wszystkiemu towarzyszyła prezentacja potraw regionalnych.

Renowacja cerkwi w Turzańsku wpisuje się w projekty cyfryzacji dziedzictwa kulturowego, realizowane przez Polskie Bractwo Kawalerów Gutenberga. Mają one na celu popularyzację kultury regionu, podtrzymanie tradycji mniejszości łemkowskiej oraz udostępnienie obiektu cerkwi do zwiedzania dla turystów. – Opracowana przez nas dokumentacja jest teraz dostępna w internecie – mówi Jarosław Giemza z Polskiego Bractwa Kawalerów Gutenberga. Oprócz Turzańska, Bractwo stworzyło cyfrową dokumentację m.in. bardzo cennej cerkwi w Posadzie Rybotyckiej, w Szczawnem czy Pałacu Potockich w Lwowskiej Galerii Sztuki.Wykonana dokumentacja okazała się bardzo pomocna podczas prac konserwatorskich.

http://www.cerkiew-turzansk.pl/home/start.html